Kalkulator
Ile budek na teren
Podaj powierzchnię, a policzymy liczbę małych budek według zagęszczenia przyjmowanego przez Mikuska i to, ilu lęgów można się po nich spodziewać.
Co ta liczba znaczy, a czego nie
Przyjmuje się około 10 małych budek na hektar. Dobrą praktyką jest zacząć od rzadszego rozstawienia i zagęszczać je w kolejnych latach, aż będzie wiadomo, że kolejne budki nie zwiększają już liczby lęgów.
Zagęszczenie zależy od liczby gatunków, wielkości ich terytoriów i rodzaju środowiska, a dotyczy budek jednego typu. Liczba z kalkulatora jest punktem wyjścia do planu, nie normą — i nie zastępuje zgody właściciela terenu.
Wieszanie powinno odbywać się w co najmniej dwie osoby — nie tylko sprawniej, ale przede wszystkim bezpieczniej. Przed montażem trzeba się upewnić, czy nie łamiemy prawa: w większości przypadków konieczna jest zgoda właściciela terenu lub administracji, na przykład nadleśnictwa.
Połowa budek stoi pusta i tak ma być
Mikusek podaje, że dana populacja zajmuje zwykle nie więcej niż połowę wywieszonych skrzynek. To nie jest miara nieudanego przedsięwzięcia, tylko normalny stan: ptak wybiera miejsce, a wybór wymaga, żeby było z czego wybierać. Zestawienie za sezon, w którym zajęta jest połowa budek, mówi więc, że rozstawienie było sensowne — nie że połowę zmarnowano.
Z tego samego powodu liczba budek nie jest celem samym w sobie. Sensowny plan zaczyna od rozstawienia rzadszego i zagęszcza je w kolejnych latach, aż widać, że kolejne skrzynki nie przekładają się już na kolejne lęgi. Wtedy wiadomo, że miejsce na gniazdo przestało być w tym miejscu czynnikiem ograniczającym, a dokładanie budek niczego nie zmieni.
Na jakiej wysokości
Dla większości gatunków wysokość zawieszenia nie ma większego znaczenia — wyjątkiem są ptaki szponiaste i sowy. Liczy się natomiast, żeby budka wisiała dość wysoko, by nie dosięgli jej wandale ani ssaki nieumiejące wspinać się po drzewach, przy czym budka wysoka bywa lepiej widoczna niż niska ukryta w gęstym podroście.
Drugie kryterium jest czysto praktyczne i częściej bywa pomijane: na tej wysokości trzeba będzie budkę kontrolować. Jeśli wiadomo, że przy kontroli nie będzie drabiny, którą dysponowano przy wieszaniu, lepiej od razu wybrać miejsce dostępne bez niej — na przykład drzewo silnie ugałęzione.
Częste pytania
Dlaczego dziesięć na hektar?
Przyjmuje się około 10 małych budek na hektar. Dobrą praktyką jest zacząć od rzadszego rozstawienia i zagęszczać je w kolejnych latach, aż będzie wiadomo, że kolejne budki nie zwiększają już liczby lęgów.
Czemu nie wszystkie będą zajęte?
Bo tak to zwykle wygląda: dana populacja używa nie więcej niż połowy wywieszonych skrzynek. Pusta budka nie jest porażką — bywa noclegownią, schronieniem przed pogodą albo spiżarnią.
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, FWIE. — rozdz. 4.2 „Gdzie?”: zagęszczenie ok. 10 budek na 1 ha, zajętość zwykle do 50%, oraz uwagi o wysokości zawieszenia.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.