Poradnik

Budki dla sów: puszczyk, płomykówka, pójdźka

Sowy nie budują gniazd i chętnie zajmują skrzynki. Puszczyk bierze typ E, wieszany około 6 m nad ziemią, jedna budka na 100 ha lasu. Płomykówka i pójdźka potrzebują czegoś innego: ciemności w środku.

Sowa nie zbuduje sobie gniazda. Zajmuje dziuplę, półkę skalną, strych albo to, co ktoś dla niej powiesi — i dlatego skrzynka lęgowa robi tu większą różnicę niż przy sikorach, dla których dziupla to jedna z możliwości.

Trzy gatunki wymagają trzech różnych konstrukcji i to nie jest kwestia rozmiaru. Puszczyk bierze zwykłą budkę zamkniętą w największym typie. Płomykówka i pójdźka potrzebują wnętrza mocno zaciemnionego — i to zaciemnienie, a nie wymiary, decyduje o tym, czy skrzynkę zajmie sowa, czy gołąb.

Co dla którego gatunku

  1. Puszczyk — typ E, sześć metrów

    Największa z budek zamkniętych. Wiesza się ją wyżej niż pozostałe: te idą na 3–4 m, ta na około 6 m. W lesie przyjmuje się maksymalnie jedną budkę typu E na 100 ha. Korzystają z niej także gągoł i nurogęś.

  2. Płomykówka — przegroda w środku

    Ścianka wewnętrzna dzieli skrzynkę i mocno zaciemnia wnętrze. To dlatego gołębie i kawki zaglądają do niej niechętnie. Konstrukcja sprawdzona w całej Polsce od wielu lat.

  3. Płomykówka — gdzie ją umieścić

    Całkowicie wewnątrz budynku albo przy ścianie, z otworem wlotowym skierowanym wprost na zewnątrz — na przykład przez wycięty fragment okna. Trzecie rozwiązanie to drewniany rękaw w kształcie litery L: takiej przeszkody nie zechce pokonać żaden ptak poza płomykówką.

  4. Pójdźka — budka kominowa

    Dwie równoległe ścianki przednie z przesuniętymi względem siebie wejściami. Efekt jest ten sam co przy płomykówce: silne zaciemnienie wnętrza.

  5. Uszatka i pustułka — jak najwyżej

    Budki dla ptaków szponiastych wiesza się możliwie wysoko: na drzewach w krajobrazie rolniczym, na budynkach w miastach, a na słupach energetycznych wyłącznie rękami służb energetycznych.

Częste pytania

Dlaczego jedna budka typu E na sto hektarów?

Puszczyk zajmuje rewir i drugiej pary obok nie wpuści. Zagęszczenie skrzynek nie zwiększy liczby lęgów, a zwiększy liczbę pustych budek do sprawdzania.

Czy budkę dla płomykówki można powiesić na palu?

Taki typ stosuje się na Wyspach Brytyjskich. U nas nie był testowany, a doświadczenia z innych części Europy każą sądzić, że może być nieskuteczny.

Co zajmie budkę typu E, jeśli nie puszczyk?

Gągoł, nurogęś, kawka, a bywa że pustułka. Duża skrzynka rzadko stoi pusta, choć niekoniecznie zamieszka w niej ten, dla kogo ją powieszono.

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.
  • Wytyczne do konstruowania budek lęgowych, konkurs „Ptasi Dom” — 3 SWDH „Kompania”, Gmina Sośno, Nadleśnictwo Runowo.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

W Ptasich Domkach zapiszesz kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, a program złoży z niej zestawienie za sezon i przypomni, które budki jeszcze czekają.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest