Średnica otworu wlotowego

Skąd te liczby

Z tabeli „Podstawowe typy budek zamkniętych ze wskazaniem gatunku głównego oraz gatunków ptaków towarzyszących” u Mikuska. Gatunek przypisany jest do typu budki, a typ — do jednej średnicy otworu. Tam, gdzie ten sam gatunek pojawia się przy kilku typach, kalkulator podaje ten, przy którym stoi jako pierwszy.

Dlaczego akurat ta liczba, a nie „mniej więcej”

Mikusek zaznacza, że zalecanych parametrów budki nie trzeba trzymać się kurczowo — konstrukcje wolno dostosowywać do warunków, klimatu i presji drapieżników. Robi jednak wyraźny wyjątek dla minimalnych średnic otworów wlotowych, bo te nie są ustaleniem projektanta, tylko wynikiem tysięcy lat współistnienia dziuplaków wtórnych z dzięciołami.

Ptak przeciśnie się przez otwór większy niż potrzebny i budkę o zawyżonym wlocie zajmie. Sęk w tym, że przeciśnie się też ktoś, kto przyszedł po lęg. Małe ptaki wybierają dlatego dziuple z wejściem możliwie ciasnym w stosunku do własnych rozmiarów — im mniejszy otwór, tym krótsza lista gatunków, które mogą przez niego wejść.

Gdzie umieścić otwór

Sama średnica to połowa sprawy — druga to położenie otworu na ściance. Budka zbyt płytka ułatwia zrabowanie lęgu: drapieżnik, który nie mieści się w wejściu, sięga przez nie łapą do dna. W konstrukcjach o niskich ściankach otwór powinien więc siedzieć możliwie wysoko, w skrajnych przypadkach nawet przy górnej krawędzi.

Otwór wierć okrągły. Wejścia prostokątne i kwadratowe o tych samych parametrach są łatwiejsze do sforsowania, bo przy zmiennym promieniu muszą być w rzeczywistości większe. I nie montuj patyka pod otworem — gospodarzowi jest zbędny, a ssakom i ptakom drapieżnym ułatwia dostanie się do środka.