Poradnik
Ile budek powiesić na hektarze
Około 10 małych budek na hektar. Zajętych będzie zwykle nie więcej niż połowa i tak ma być.
Przy małych konstrukcjach przyjmuje się zagęszczenie około 10 budek na hektar. Odległość między nimi zależy od gatunków, które je zasiedlają, wielkości ich terytoriów i rodzaju środowiska, a liczy się osobno dla każdego typu budki.
Zacznij od rozstawienia rzadszego, niż wynika z tej liczby, i zagęszczaj je w kolejnych latach. Dojdziesz w ten sposób do momentu, w którym kolejne budki nie zwiększają już liczby lęgów, i będziesz wiedzieć, że miejsc lęgowych w tym miejscu wystarcza.
Jak zaplanować rozstawienie
-
Policz powierzchnię
Weź powierzchnię terenu w hektarach i pomnóż przez 10. Dla przyspieszenia użyj kalkulatora liczby budek — poda też, ilu lęgów można się spodziewać.
-
Podziel na typy
Budki typu A i A1 rozwieszaj naprzemiennie co 20–30 m. Dla szpaków możesz powiesić kilka sztuk typu B blisko siebie, nawet na jednym drzewie.
-
Duże budki rozstaw rzadziej
Typ D w lesie wiesza się co najmniej 500 m od siebie, a w mieście i parku w skupiskach, bo kawki gniazdują koloniami. Typ E to najwyżej jedna budka na 100 ha lasu.
-
Zaplanuj kontrole
Każda powieszona budka to jedna kontrola w sezonie i jedno czyszczenie po nim. Sto budek to sto wejść na drabinę w oknie od października do lutego, więc liczbę dobierz też do tego, ile osób realnie pójdzie w teren.
Połowa zostanie pusta
Dana populacja używa zwykle nie więcej niż połowy wywieszonych skrzynek. Pusta budka nie oznacza błędu w rozstawieniu ani złego miejsca.
Wywieszone konstrukcje służą też jako miejsca noclegowe, odpoczynkowe i schronienie przed pogodą oraz drapieżnikiem. Bywają spiżarniami. Zajmują je również ssaki i owady, co dla różnorodności miejsca jest zyskiem, nawet jeśli nie tym zakładanym.
Częste pytania
Czy od razu powiesić komplet?
Lepiej rozłożyć to na lata. Wywieś budki jednego typu w znacznej odległości od siebie i zagęszczaj w kolejnych sezonach, aż zobaczysz, że nowe skrzynki nie przekładają się na nowe lęgi.
Ile budek typu E na las?
Najwyżej jedna na 100 ha.
Czy sto budek na dziesięciu hektarach to dużo?
To dokładnie tyle, ile daje przyjmowane zagęszczenie 10 sztuk na hektar. Pytanie brzmi raczej, czy zdążysz je wszystkie skontrolować i wyczyścić w oknie od października do lutego.
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych. — rozdz. 4.2 „Gdzie?”: zagęszczenie ok. 10 budek na 1 ha, zajętość zwykle do 50%.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
W Ptasich Domkach zapiszesz kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, a program złoży z niej zestawienie za sezon i przypomni, które budki jeszcze czekają.