Poradnik

Jaka budka dla bogatki

Budka typu A z otworem 33 mm, zawieszona 3–4 m nad ziemią, otworem w stronę od północy do południowego wschodu. Poniżej wymiary do zbicia i powody, dla których akurat takie.

Bogatka jest gatunkiem głównym budki typu A. Od typu A1 dla modraszki różni ją wyłącznie otwór: 33 mm zamiast 28 mm. Wymiary wnętrza są w obu takie same — dno 110 mm, wysokość 240 mm, odległość 210 mm od dna do dolnej krawędzi otworu.

Te pięć milimetrów decyduje o tym, kto wejdzie do środka. Na tym polega podział budek na typy: wyróżnia je średnica otworu wlotowego, a nie wielkość skrzynki.

Jak zrobić to po kolei

  1. Zetnij deski na wymiar

    Dno 110 × 110 mm, wysokość wnętrza 240 mm. Deska ma mieć co najmniej 2 cm grubości, być sucha i cięta wzdłuż słoi przyrostu rocznego. Bierz drewno twarde, najlepiej dąb lub buk; w praktyce wystarczy świerk albo sosna. Brzozy i osiki unikaj.

  2. Wywierć otwór 33 mm

    Otwór ma być okrągły. Prostokątny czy kwadratowy o tych samych wymiarach jest łatwiejszy do sforsowania przez drapieżnika. Umieść go wysoko, tak by od dna do jego dolnej krawędzi zostało 210 mm — w płytkiej budce kuna sięga do gniazda łapą.

  3. Wzmocnij ściankę przy wlocie

    Przy otworze budka ma mieć 40 mm grubości. Uzyskasz to metalową płytką na otworze albo dodatkową listwą przednią. Patyka pod otworem nie rób — gospodarzowi budki jest niepotrzebny, a drapieżnikowi ułatwia wejście.

  4. Złóż i zabezpiecz

    Deski łącz gwoździami 1,5–2,5 cala. Ścianki boczne mają osłaniać deseczkę podłogową z boku, bo boki dna wystające na zewnątrz wpuszczają wodę do środka. Daszek daj z okapem i z lekkim nachyleniem w stronę ścianki z otworem. Zostaw uchylną ściankę albo daszek, żeby dorosły człowiek włożył rękę do środka przy czyszczeniu.

  5. Powieś na wysokości 3–4 metrów

    Otwór skieruj między północą a południowym wschodem (N–SE). W tym przedziale budka najmniej cierpi od wiatru i bezpośredniego słońca; w zacienionym lesie ma to mniejsze znaczenie. Budki typu A i A1 rozwieszaj naprzemiennie co 20–30 m, żeby bogatka i modraszka nie konkurowały o to samo miejsce.

  6. Zapytaj właściciela terenu

    Przed montażem sprawdź, czy nie łamiesz prawa. W lesie skontaktuj się z nadleśnictwem, w parku z zarządcą terenu. Wieszaj we dwie osoby: szybciej i bezpieczniej.

Częste pytania

Czy 32 mm wystarczy?

Trzymaj się 33 mm. Otwór mniejszy od potrzebnego jest dla ptaka granicą nie do przejścia, a nie utrudnieniem.

Co jeszcze zamieszka w budce typu A?

Wszystkie sikory, muchołówka żałobna, muchołówka białoszyja, wróbel, mazurek i pleszka. Bogatka bywa też notowana w budce typu B ze szpakowym otworem 47 mm.

Czy budkę można pomalować?

Od zewnątrz tak, środkiem w kolorze naturalnym. Wnętrza nie maluj nigdy: środki chemiczne bywają trujące dla ptaków. Daszek pokryj z wierzchu papą, linoleum, filcem albo geokompozytem.

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

W Ptasich Domkach zapiszesz kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, a program złoży z niej zestawienie za sezon i przypomni, które budki jeszcze czekają.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest