Poradnik

Mysikrólik czy zniczek

Dwa najmniejsze ptaki Europy, oba w koronach iglaków. Mysikrólik trzyma się świerka i jodły w każdym większym borze; zniczek jest ptakiem gór, z optimum między sześciuset a ośmiuset metrami, a na niżu siedzi w grądach z domieszką świerka.

Obydwa ważą po kilka gramów, obydwa krążą wysoko w koronach i obydwa mają na głowie jaskrawy pasek, więc w terenie odróżnia się je głównie po głosie i po rysunku twarzy. Ale zanim podniesiesz lornetkę, sporo mówi już samo miejsce.

Atlas opisuje ich wymagania inaczej: przy mysikróliku decyduje obecność świerka i jodły oraz wielkość kompleksu leśnego, przy zniczku — wysokość nad poziomem morza.

Co rozstrzyga

  1. Wysokość

    Zniczek osiąga najwyższe zagęszczenia między sześciuset a ośmiuset metrami, czyli mniej więcej w reglu dolnym. Mysikrólik takiego progu nie ma — jest w Beskidach i Sudetach, ale też w Puszczy Augustowskiej, Knyszyńskiej, Białowieskiej i Świętokrzyskiej oraz w zwartych lasach Mazur i Pomorza.

  2. Gatunek drzewa

    Mysikrólik jest związany ze świerkiem i jodłą, a atlas wykazuje to pośrednio: jego liczebności sprzyjają jednocześnie udział wnętrza lasu, udział borów i dominacja dużych powierzchni leśnych. Zniczek woli lasy mieszane — rozległe drzewostany o skomplikowanej strukturze, z domieszką płatów liściastych.

  3. Na niżu

    Poza górami zniczek trafia się na izolowanych, rozproszonych stanowiskach — w grądach z domieszką świerka, jodły, ewentualnie modrzewia. Rolniczych i bezleśnych regionów środkowej Polski omija.

  4. Liczebność

    Mysikrólik około 300 tysięcy par, zniczek około 180 tysięcy przy zagęszczeniu 0,56 pary na kilometr kwadratowy. W reglu dolnym zniczek regularnie osiąga kilka par na kilometr kwadratowy.

  5. Kierunek zmian

    To najostrzejsza różnica między nimi. Mysikrólik ubywa w całej Europie i w Polsce w tempie ponad 20 % na dekadę, a jego rozpowszechnienie też maleje. Zniczek przeciwnie: zyskał w dekadzie 77 % liczebności, a w Europie jego trend jest stabilny.

Częste pytania

Czy któryś zajmie budkę?

Nie. Obydwa budują kuliste gniazdo zawieszone pod gałęzią iglaka, wysoko. Pomaga im stary świerk albo jodła, a nie skrzynka.

Dlaczego jednemu ubywa, a drugiemu przybywa?

Atlas nie podaje jednej przyczyny. Widać jednak, że zniczek przesuwa się razem z ociepleniem — to gatunek cieplejszej części kontynentu, który zyskuje na północy zasięgu. Mysikrólik jest gatunkiem borealnym i związanym ze świerkiem, czyli drzewem, któremu w polskich lasach nie służy ani susza, ani kornik.

Gdzie szukać zniczka poza górami?

W grądach z domieszką świerka albo jodły, punktowo. To gatunek, którego na niżu spotyka się w konkretnych miejscach, a nie na ogólnym „terenie leśnym".

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek