Ptaki Polski

Ptaki, które nie zamieszkają w budce

56 gatunków spoza listy dziuplaków — od bociana po czajkę. Każdy z opisem siedliska i zdaniem o tym, co naprawdę mu pomaga.

Budka lęgowa pomaga jednej grupie ptaków: dziuplakom, które gniazdują w dziuplach, a nie potrafią ich wykuć. Reszta polskiej awifauny gniazduje na ziemi, w krzewach, w trzcinach albo w koronach drzew i budki nie zajmie — czasem mimo najlepszych chęci wieszającego.

Te strony powstały dlatego, że pytanie „czy powiesić budkę dla skowronka" pada naprawdę, a odpowiedź „nie, ale zostaw miedzę" jest bardziej użyteczna niż milczenie.

Co pomaga zamiast budki

Odpowiedź jest inna dla każdej z tych grup i dlatego stoi na każdej stronie osobno, a nie tutaj w jednym akapicie. Gatunkom krajobrazu rolniczego — kuropatwie, potrzeszczowi, skowronkowi — pomaga to, co znika najszybciej: miedze, okrajki, ugory i zadrzewienia śródpolne. Ptakom terenów podmokłych pomaga niekoszona turzyca i nieosuszony rów. Gatunkom gniazdującym w krzewach wystarcza gęsty, kolczasty krzew, którego nikt nie przycina w maju.

Są wyjątki, przy których sztuczna konstrukcja naprawdę działa, tylko nie jest budką: platforma pod gniazdo bociana białego zakładana na izolowanym słupie albo remont starego gniazda bociana czarnego. Opisujemy je przy tych gatunkach, razem z zastrzeżeniami, jakie stawia im literatura.

Wszystkie gatunki

Bażant

Phasianus colchicus

Błotniak stawowy

Circus aeruginosus

Bocian biały

Ciconia ciconia

Bocian czarny

Ciconia nigra

Cierniówka

Sylvia communis

Czajka

Vanellus vanellus

Dymówka

Hirundo rustica

Dzierlatka

Galerida cristata

Dzwoniec

Chloris chloris

Gajówka

Sylvia borin

Gąsiorek

Lanius collurio

Gil

Pyrrhula pyrrhula

Grubodziób

Coccothraustes coccothraustes

Kapturka

Sylvia atricapilla

Kląskawka

Saxicola rubicola

Kos

Turdus merula

Kukułka

Cuculus canorus

Kulczyk

Serinus serinus

Kuropatwa

Perdix perdix

Kwiczoł

Turdus pilaris

Lerka

Lullula arborea

Łozówka

Acrocephalus palustris

Makolągwa

Carduelis cannabina

Mysikrólik

Regulus regulus

Oknówka

Delichon urbicum

Ortolan

Emberiza hortulana

Paszkot

Turdus viscivorus

Piegża

Sylvia curruca

Pierwiosnek

Phylloscopus collybita

Pliszka żółta

Motacilla flava

Pokląskwa

Saxicola rubetra

Pokrzywnica

Prunella modularis

Potrzeszcz

Emberiza calandra

Potrzos

Emberiza schoeniclus

Przepiórka

Coturnix coturnix

Raniuszek

Aegithalos caudatus

Sierpówka

Streptopelia decaocto

Skowronek

Alauda arvensis

Słowik rdzawy

Luscinia megarhynchos

Słowik szary

Luscinia luscinia

Sroka

Pica pica

Srokosz

Lanius excubitor

Strumieniówka

Locustella fluviatilis

Szczygieł

Carduelis carduelis

Śpiewak

Turdus philomelos

Świergotek drzewny

Anthus trivialis

Świergotek łąkowy

Anthus pratensis

Świerszczak

Locustella naevia

Świstunka leśna

Phylloscopus sibilatrix

Trznadel

Emberiza citrinella

Wilga

Oriolus oriolus

Wrona siwa

Corvus cornix

Zaganiacz

Hippolais icterina

Zięba

Fringilla coelebs

Zniczek

Regulus ignicapilla

Żuraw

Grus grus

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — karty gatunków.
  • Svensson L., Mullarney K., Zetterström D., „Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Przewodnik Collinsa”, MULTICO.

Ptasie Domki

A dla których budka ma sens

Dziuplaki, dla których źródła podają typ budki, średnicę otworu i wysokość zawieszenia — z wymiarami i z podaniem rozdziału.

Gatunki w budkach Typy budek