Ptaki Polski
Ptaki, które nie zamieszkają w budce
56 gatunków spoza listy dziuplaków — od bociana po czajkę. Każdy z opisem siedliska i zdaniem o tym, co naprawdę mu pomaga.
Budka lęgowa pomaga jednej grupie ptaków: dziuplakom, które gniazdują w dziuplach, a nie potrafią ich wykuć. Reszta polskiej awifauny gniazduje na ziemi, w krzewach, w trzcinach albo w koronach drzew i budki nie zajmie — czasem mimo najlepszych chęci wieszającego.
Te strony powstały dlatego, że pytanie „czy powiesić budkę dla skowronka" pada naprawdę, a odpowiedź „nie, ale zostaw miedzę" jest bardziej użyteczna niż milczenie.
Co pomaga zamiast budki
Odpowiedź jest inna dla każdej z tych grup i dlatego stoi na każdej stronie osobno, a nie tutaj w jednym akapicie. Gatunkom krajobrazu rolniczego — kuropatwie, potrzeszczowi, skowronkowi — pomaga to, co znika najszybciej: miedze, okrajki, ugory i zadrzewienia śródpolne. Ptakom terenów podmokłych pomaga niekoszona turzyca i nieosuszony rów. Gatunkom gniazdującym w krzewach wystarcza gęsty, kolczasty krzew, którego nikt nie przycina w maju.
Są wyjątki, przy których sztuczna konstrukcja naprawdę działa, tylko nie jest budką: platforma pod gniazdo bociana białego zakładana na izolowanym słupie albo remont starego gniazda bociana czarnego. Opisujemy je przy tych gatunkach, razem z zastrzeżeniami, jakie stawia im literatura.
Wszystkie gatunki
Phasianus colchicus
Błotniak stawowyCircus aeruginosus
Bocian białyCiconia ciconia
Bocian czarnyCiconia nigra
CierniówkaSylvia communis
CzajkaVanellus vanellus
DymówkaHirundo rustica
DzierlatkaGalerida cristata
DzwoniecChloris chloris
GajówkaSylvia borin
GąsiorekLanius collurio
GilPyrrhula pyrrhula
GrubodzióbCoccothraustes coccothraustes
KapturkaSylvia atricapilla
KląskawkaSaxicola rubicola
KosTurdus merula
KukułkaCuculus canorus
KulczykSerinus serinus
KuropatwaPerdix perdix
KwiczołTurdus pilaris
LerkaLullula arborea
ŁozówkaAcrocephalus palustris
MakolągwaCarduelis cannabina
MysikrólikRegulus regulus
OknówkaDelichon urbicum
OrtolanEmberiza hortulana
PaszkotTurdus viscivorus
PiegżaSylvia curruca
PierwiosnekPhylloscopus collybita
Pliszka żółtaMotacilla flava
PokląskwaSaxicola rubetra
PokrzywnicaPrunella modularis
PotrzeszczEmberiza calandra
PotrzosEmberiza schoeniclus
PrzepiórkaCoturnix coturnix
RaniuszekAegithalos caudatus
SierpówkaStreptopelia decaocto
SkowronekAlauda arvensis
Słowik rdzawyLuscinia megarhynchos
Słowik szaryLuscinia luscinia
SrokaPica pica
SrokoszLanius excubitor
StrumieniówkaLocustella fluviatilis
SzczygiełCarduelis carduelis
ŚpiewakTurdus philomelos
Świergotek drzewnyAnthus trivialis
Świergotek łąkowyAnthus pratensis
ŚwierszczakLocustella naevia
Świstunka leśnaPhylloscopus sibilatrix
TrznadelEmberiza citrinella
WilgaOriolus oriolus
Wrona siwaCorvus cornix
ZaganiaczHippolais icterina
ZiębaFringilla coelebs
ZniczekRegulus ignicapilla
ŻurawGrus grus
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — karty gatunków.
- Svensson L., Mullarney K., Zetterström D., „Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Przewodnik Collinsa”, MULTICO.
Ptasie Domki
A dla których budka ma sens
Dziuplaki, dla których źródła podają typ budki, średnicę otworu i wysokość zawieszenia — z wymiarami i z podaniem rozdziału.