Pierwiosnek

Gdzie żyje i jak żyje

Pierwiosnek występuje we wszystkich typach lasów i zadrzewień, a najwyższe zagęszczenia osiąga w dużych kompleksach o zróżnicowanym składzie drzewostanu. Optymalny udział wnętrza lasu wynosi u niego siedem do ośmiu dziesiątych powierzchni, przy niewielkim udziale skrajów i okrajków. Koniecznym elementem jest obecność lasów liściastych — duży udział monokultur iglastych działa niekorzystnie.

Tam, gdzie dużych lasów brak, gnieździ się we wszelkich zadrzewieniach, ale w znacznie niższych zagęszczeniach i również pod warunkiem domieszki drzew liściastych. Krajową populację szacuje się na około półtora miliona par.

Gdzie w Polsce

Liczny i równomiernie rozmieszczony gatunek urozmaiconych lasów. Najliczniej zasiedla Karpaty i regiony o wysokiej lesistości, najmniej licznie — użytkowane rolniczo tereny nizinne.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 1,5 miliona par lęgowych.

W dużych kompleksach lasów mieszanych zagęszczenie dochodzi do kilkunastu par na kilometr kwadratowy. W Europie liczebność podlega znacznym wahaniom: pod koniec ubiegłego wieku rosła, obecnie wydaje się lekko spadać. W Polsce w latach 2000–2010 wskaźnik liczebności rósł, ale przy dużych wahaniach trend należy uznać za stabilny; rozpowszechnienie rośnie natomiast istotnie, w tempie ponad 4 % na dekadę.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazduje przy ziemi, w gęstej roślinności runa, więc budka jest bez znaczenia. Atlas stwierdza wprost, że krajowa populacja nie wydaje się ograniczana dostępnością dogodnych siedlisk lęgowych, a przyczyny wzrostu liczebności pozostają nierozpoznane — prawdopodobnie rozstrzygają się na zimowiskach i trasach przelotu, nie u nas. Temu gatunkowi pomaga las liściasty z nienaruszonym runem: koniecznym elementem jest obecność drzew liściastych, a monokultura iglasta zagęszczenie obniża.