Ptaki Polski
Potrzeszcz
Emberiza calandra. Gatunek, którego w budce lęgowej nie zobaczysz — poniżej to, gdzie żyje naprawdę i co mu pomaga zamiast budki.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Emberiza calandra
- Nazwa angielska
- Corn Bunting
- Zagęszczenie w kraju
- 2,82 pary/km² (2,60–3,05)
- Liczebność w Polsce
- ok. 880 tysięcy par
- Status ochronny
- ochrona ścisła
- Budka lęgowa
- nie zajmuje
Gdzie żyje i jak żyje
Potrzeszcz jest typowym ptakiem otwartego, nizinnego krajobrazu rolniczego — najliczniejszy tam, gdzie pola zajmują co najmniej trzy piąte powierzchni. Unika wszelkich lasów, także drobnych zadrzewień, a również terenów zakrzaczonych i sadów. Nie toleruje miejsc wilgotnych o bujnej wegetacji: pastwisk, łąk i terenów podmokłych.
Preferuje rolnictwo wielkoobszarowe i intensywne, z dużym udziałem zasiewów i wysoką mechanizacją. Jest ciepło- i sucholubny: poniżej rocznej izotermy siedmiu stopni jego zagęszczenie wyraźnie spada, poniżej sześciu nie stwierdzono go wcale, a przy opadach powyżej ośmiuset milimetrów praktycznie nie występuje.
Gdzie w Polsce
Liczny, lokalnie średnio liczny gatunek lęgowy krajobrazu rolniczego. Najwyższe zagęszczenia osiąga w Wielkopolsce, nieco niższe na Dolnym Śląsku, Lubelszczyźnie i w pasie pobrzeży Bałtyku. Najmniej liczny w regionach zalesionych i chłodnych: na Mazurach oraz w górach i na pogórzach, gdzie lokalnie może nie występować na rozległych obszarach.
Ile ich jest i czy ubywa
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 880 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 2,82 pary na kilometr kwadratowy (przedział 2,60–3,05) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.
W krajobrazie rolniczym Wielkopolski zagęszczenia sięgają lokalnie kilkunastu par na kilometr kwadratowy, a w chłodniejszych i lesistych okolicach, na przykład na Mazurach, gatunek pojawia się sporadycznie. W Europie w latach 70. i 80. nastąpił drastyczny spadek; dziś skala jest mniejsza, ale trend nadal ujemny, rzędu kilkunastu procent na dekadę. W Polsce populacja wykazuje natomiast umiarkowany wzrost.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Gniazduje na ziemi, w zbożu. W przeciwieństwie do trendów zachodnioeuropejskich w Polsce trzyma się dobrze — atlas wiąże to z wciąż niskim poziomem intensyfikacji naszego rolnictwa i sporym areałem jęczmienia jarego, który jest jego ulubionym siedliskiem.
Częste pytania
Czy ten gatunek zamieszka w budce lęgowej?
Gniazduje na ziemi, w zbożu. W przeciwieństwie do trendów zachodnioeuropejskich w Polsce trzyma się dobrze — atlas wiąże to z wciąż niskim poziomem intensyfikacji naszego rolnictwa i sporym areałem jęczmienia jarego, który jest jego ulubionym siedliskiem.
Gdzie żyje i czego potrzebuje?
Potrzeszcz jest typowym ptakiem otwartego, nizinnego krajobrazu rolniczego — najliczniejszy tam, gdzie pola zajmują co najmniej trzy piąte powierzchni. Unika wszelkich lasów, także drobnych zadrzewień, a również terenów zakrzaczonych i sadów. Nie toleruje miejsc wilgotnych o bujnej wegetacji: pastwisk, łąk i terenów podmokłych.
Ile par gniazduje w Polsce?
ok. 880 tysięcy par lęgowych — szacunek z Atlasu pospolitych ptaków lęgowych Polski. W krajobrazie rolniczym Wielkopolski zagęszczenia sięgają lokalnie kilkunastu par na kilometr kwadratowy, a w chłodniejszych i lesistych okolicach, na przykład na Mazurach, gatunek pojawia się sporadycznie. W Europie w latach 70. i 80. nastąpił drastyczny spadek; dziś skala jest mniejsza, ale trend nadal ujemny, rzędu kilkunastu procent na dekadę. W Polsce populacja wykazuje natomiast umiarkowany wzrost.
Inne ptaki Polski
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — karta gatunku: rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony”. Streszczenie własnymi słowami.
Ptasie Domki
Zobacz inne gatunki
Opisy ptaków Polski razem ze zdaniem o tym, czy budka lęgowa danemu gatunkowi pomaga — i co pomaga zamiast niej.