Kulczyk

Gdzie żyje i jak żyje

Kulczyk występuje prawie wyłącznie wśród luźnych zadrzewień, sadów, parków i ogrodów na terenach zabudowanych. Preferuje niską zabudowę, także wiejską, z dużą liczbą małych gospodarstw oraz drobnymi systemami działek i sadami. Zwartych drzewostanów unika, choć potrafi gnieździć się na skrajach lasów i w zadrzewieniach śródpolnych, czasem z dala od ludzi.

Wszystko, od czego zależy jego zagęszczenie, sprowadza się w atlasie do różnych miar obecności człowieka — to gatunek, który mieszka tam, gdzie my. Jest przy tym ciepłolubny: najchętniej zasiedla obszary o średniej rocznej temperaturze powyżej ośmiu stopni, i to tłumaczy, dlaczego na południu kraju jest go znacznie więcej niż na północy.

Gdzie w Polsce

Na południu kraju liczny, w północnej Polsce średnio liczny gatunek synantropijny. Podobnie jak u sierpówki rozmieszczenie odzwierciedla prawdopodobnie drogę ekspansji: najwyższe zagęszczenia są tam, gdzie mieszkają ludzie, czyli na Śląsku, Podkarpaciu i w dużych aglomeracjach. Im dalej na północ, tym zagęszczenia niższe, a rozmieszczenie bardziej nierównomierne.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 350 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 1,12 pary na kilometr kwadratowy (przedział 1,01–1,24) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Na terenach zabudowanych zagęszczenie dochodzi do kilku, a lokalnie kilkunastu par na kilometr kwadratowy. W Europie od lat 80. udokumentowano stały, umiarkowany trend.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazdo otwarte, małe, w gałązkach drzewa lub krzewu. W Europie od lat osiemdziesiątych trwa stały, umiarkowany spadek liczebności — w Polsce kulczyk wciąż przybywa i poszerza zasięg.