Lerka

Gdzie żyje i jak żyje

Lerka gniazduje w prześwietlonych borach, najchętniej w sośninach na piaszczystych glebach, a także w lasach mieszanych i liściastych z polanami oraz na wrzosowiskach z rozproszonymi zagajnikami. Jest migrantem krótkodystansowym: ptaki z północy odlatują do południowej Europy. Dość płochliwa i trudna do podejścia, choć często przesiaduje na widoku — na drzewach, krzewach albo drutach — czym różni się od pozostałych skowronków.

Krajową populację szacuje się na około dwieście tysięcy par. W ostatniej dekadzie liczebność wzrosła ponad dwukrotnie, a zasięg poszerzył się o kilka punktów procentowych.

Gdzie w Polsce

Występuje tam, gdzie jest dużo borów sosnowych, a przy nich suchych, pozbawionych roślinności wyniesień, wydm i poręb. Najwyższe zagęszczenia osiąga na południowym Pomorzu, ziemi lubuskiej i na Kurpiach. Unika obszarów wilgotnych i o wysokich opadach — praktycznie nie ma jej w dolinach rzecznych, na pobrzeżu Bałtyku czy na Żuławach, a pojedyncze stanowiska w tych regionach zawsze wiążą się z wydmami albo murawami napiaskowymi.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 200 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 0,65 pary na kilometr kwadratowy (przedział 0,58–0,74) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Gatunek zasiedla mniej więcej jedną trzecią powierzchni kraju, przy wyraźnej tendencji wzrostowej. W górach i na pogórzu jest nieliczny.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazduje na ziemi, w suchym borze. Jej przypadek pokazuje coś ogólniejszego: podwojenie liczebności w dekadę wzięło się z korzystnych zmian siedliska, a nie z jakiejkolwiek pomocy bezpośredniej. Atlas dodaje, że możliwości sterowania jej liczebnością są przez to naturalnie ograniczone.