Makolągwa

Gdzie żyje i jak żyje

Makolągwa unika zwartych i rozległych kompleksów leśnych, a preferuje urozmaicony krajobraz rolniczy o złożonym systemie upraw, z dużą liczbą gospodarstw i zadrzewień śródpolnych. Ważnym czynnikiem jest udział odłogów — optymalnie około dwóch procent użytków rolnych.

Kluczowa jest dla niej strefa przejściowa między terenem otwartym a luźną, niską roślinnością drzewiastą. Znajduje ją w dwóch różnych układach: w ekstensywnym rolnictwie z drobnym osadnictwem albo na skrajach lasów i w miejscach z dużymi lukami w drzewostanie. Najliczniejsza w Niecce Nidziańskiej, Kotlinie Sandomierskiej oraz na Wyżynie Kieleckiej i Lubelskiej.

Gdzie w Polsce

Liczny gatunek lęgowy krajobrazu rolniczego. Najliczniej zasiedla niżej położone i bezleśne tereny południowej Małopolski i Podkarpacia — Nieckę Nidziańską i Kotlinę Sandomierską — a także Wyżynę Kielecką i Lubelską. Nieco rzadszy na Mazowszu, we wschodniej Wielkopolsce, na Podlasiu i Żuławach. Omija regiony o wysokiej lesistości: mniej liczny na Pomorzu i ziemi lubuskiej, na Mazurach oraz w Karpatach i Sudetach.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 800 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 2,52 pary na kilometr kwadratowy (przedział 2,32–2,74) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Liczebność zmniejszyła się w ciągu dekady o około 20 %, a gatunek wycofał się z ponad 5 % zajmowanego wcześniej obszaru. Podobne zjawisko obserwuje się w całej Europie, a najbardziej drastyczne spadki dotyczą krajów wysokorozwiniętych: w Wielkiej Brytanii od lat 70. populacja zmalała o około 80 %.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazdo otwarte, nisko w krzewie albo młodym iglaku. Przyczyny spadku krajowej populacji są nierozpoznane; zahamowanie spadków pod koniec dekady atlas wiąże hipotetycznie z upowszechnieniem upraw rzepaku.