Kwiczoł

Gdzie żyje i jak żyje

Kwiczoł unika zwartych drzewostanów, a wybiera ekstensywnie użytkowany krajobraz rolniczy — najlepiej z udziałem pól między dwiema piątymi a czterema piątymi powierzchni — urozmaicony drobnymi lasami, zadrzewieniami i sadami. Koniecznym elementem są dla niego łąki i pastwiska, stąd liczniej występuje w dolinach rzek.

Chętnie gnieździ się przy ludziach, ale woli luźną zabudowę wiejską. Jest zimnolubny: jego zagęszczenie rośnie tam, gdzie zimy są mroźniejsze i dłużej leży śnieg.

Gdzie w Polsce

We wschodniej Polsce liczny, lokalnie bardzo liczny, w zachodniej średnio liczny gatunek urozmaiconego krajobrazu rolniczego. Najwyższe zagęszczenia stwierdzono w okolicach obfitujących w sady jabłoniowe: pod Grójcem, Warką i Sandomierzem. W skali kraju widać gradient wschód–zachód, z najwyższymi wartościami na wschodzie, w regionach o niskiej produktywności gruntów ornych — to ślad po historycznej drodze, którą gatunek zasiedlał Polskę.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 900 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 2,86 pary na kilometr kwadratowy (przedział 2,66–3,07) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Gatunek tworzy luźne kolonie lęgowe, więc lokalnie zagęszczenie dochodzi do kilkudziesięciu par na kilometr kwadratowy. W Europie długoterminowy trend jest stabilny.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazdo otwarte, często w luźnych koloniach — budki nie potrzebuje. Ciekawostka z jego historii: zachodnią Polskę zasiedlił dopiero na początku XIX wieku, najpierw dolinami rzek, a powszechniej bywa tam od stu pięćdziesięciu, miejscami zaledwie trzydziestu–czterdziestu lat.