Kos

Gdzie żyje i jak żyje

Kos jest gatunkiem leśnym, ale optymalny udział wnętrza lasu wynosi u niego od jednej piątej do czterech piątych powierzchni — czyli ani pola, ani puszcza. Preferuje lasy mieszane o złożonej strukturze, gnieździ się we wszystkich typach drzewostanów, także w zadrzewieniach śródpolnych. Skraj lasu działa na jego liczebność korzystnie, zwłaszcza na niżu i na wsi o gęstej zabudowie.

Lubi urozmaiconą rzeźbę, bo idzie za nią bogatszy skład gatunkowy drzew i lepsza baza pokarmowa. Unika pól uprawnych oraz rolnictwa wielkoobszarowego, chętnie za to gnieździ się blisko człowieka. Najliczniejszy w niższych partiach Karpat i na Górnym Śląsku.

Gdzie w Polsce

Liczny gatunek lęgowy wszystkich typów lasów i zadrzewień. Najliczniejszy w niższych partiach Karpat i na Górnym Śląsku, nieco rzadszy w Sudetach, na Wyżynie Kieleckiej, Roztoczu, w pasie pojezierzy i w dużych aglomeracjach miejskich. Najmniej liczny w centralnej, rolniczej i bezleśnej części kraju.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 1,4 miliona par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 4,62 pary na kilometr kwadratowy (przedział 4,38–4,88) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Lokalnie, zwłaszcza w miastach, zagęszczenie dochodzi nawet do kilkudziesięciu par na kilometr kwadratowy — to ptak, który przeprowadził się do nas z lasu i zrobił to skutecznie. W Europie długoterminowy trend jest stabilny.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Buduje gniazdo otwarte, w krzewie albo na gałęzi — budki zamkniętej nie zajmie. Gniazdowanie kosów w polskich miastach datuje się od końca XIX wieku i atlas nie widzi dziś oznak, by brakowało im miejsc lęgowych.