Ptaki Polski
Świerszczak
Locustella naevia. Gatunek, którego w budce lęgowej nie zobaczysz — poniżej to, gdzie żyje naprawdę i co mu pomaga zamiast budki.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Locustella naevia
- Nazwa angielska
- Common Grasshopper-warbler
- Zagęszczenie w kraju
- 0,45 pary/km² (0,40–0,52)
- Liczebność w Polsce
- ok. 140 tysięcy par
- Status ochronny
- ochrona ścisła
- Budka lęgowa
- nie zajmuje
Gdzie żyje i jak żyje
O zagęszczeniu świerszczaka decyduje udział łąk i pastwisk oraz terenów o bujnej wegetacji, przy jednoczesnym unikaniu miejsc z intensywnym wypasem bydła i koni. Z tego układu wynika obraz jego siedliska: tereny podmokłe, łąki, turzycowiska i mozaika tych środowisk z roślinnością krzewiastą.
Jest gatunkiem nizinnym — powyżej dwustu metrów jego zagęszczenie gwałtownie maleje — i preferuje stabilny, morski klimat o ciepłych zimach.
Gdzie w Polsce
Średnio liczny, w pasie pobrzeży Bałtyku liczny, a w centrum kraju nieliczny gatunek terenów podmokłych. Najwyższe zagęszczenia osiąga na Pobrzeżu Szczecińskim i Koszalińskim oraz w dolinach rzecznych, nieco niższe na Śląsku. Omija regiony rolnicze i duże kompleksy leśne środkowej Polski.
Ile ich jest i czy ubywa
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 140 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 0,45 pary na kilometr kwadratowy (przedział 0,40–0,52) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.
W dolinach rzecznych i na pobrzeżu Bałtyku gatunek jest liczny — lokalnie, na przykład w dolinie dolnej Odry, osiąga kilka par na kilometr kwadratowy. Na dużym obszarze środkowej Polski, w okolicach rolniczych i wśród lasów, jest bardzo nieliczny.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Gniazduje przy ziemi, w gęstej turzycy. Jego siedliskom zagraża osuszanie podmokłych łąk — melioracje, regulacja koryt, obwałowania — oraz zamiana użytków zielonych w grunty orne. Mimo to wskaźnik liczebności w ostatniej dekadzie nie spadał; to jeden z tych przypadków, w których zagrożenie jest nazwane, a skutku jeszcze nie widać.
Częste pytania
Czy ten gatunek zamieszka w budce lęgowej?
Gniazduje przy ziemi, w gęstej turzycy. Jego siedliskom zagraża osuszanie podmokłych łąk — melioracje, regulacja koryt, obwałowania — oraz zamiana użytków zielonych w grunty orne. Mimo to wskaźnik liczebności w ostatniej dekadzie nie spadał; to jeden z tych przypadków, w których zagrożenie jest nazwane, a skutku jeszcze nie widać.
Gdzie żyje i czego potrzebuje?
O zagęszczeniu świerszczaka decyduje udział łąk i pastwisk oraz terenów o bujnej wegetacji, przy jednoczesnym unikaniu miejsc z intensywnym wypasem bydła i koni. Z tego układu wynika obraz jego siedliska: tereny podmokłe, łąki, turzycowiska i mozaika tych środowisk z roślinnością krzewiastą.
Ile par gniazduje w Polsce?
ok. 140 tysięcy par lęgowych — szacunek z Atlasu pospolitych ptaków lęgowych Polski. W dolinach rzecznych i na pobrzeżu Bałtyku gatunek jest liczny — lokalnie, na przykład w dolinie dolnej Odry, osiąga kilka par na kilometr kwadratowy. Na dużym obszarze środkowej Polski, w okolicach rolniczych i wśród lasów, jest bardzo nieliczny.
Inne ptaki Polski
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — karta gatunku: rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony”. Streszczenie własnymi słowami.
Ptasie Domki
Zobacz inne gatunki
Opisy ptaków Polski razem ze zdaniem o tym, czy budka lęgowa danemu gatunkowi pomaga — i co pomaga zamiast niej.