Trznadel

Gdzie żyje i jak żyje

Trznadel zamieszkuje pospolicie tereny rolnicze, zakrzewienia, skraje lasów i zadrzewione pastwiska, polany i poręby, wrzosowiska oraz nadmorskie łąki. Jest przeważnie osiadły albo koczujący, a zimą tworzy stada liczące po kilkadziesiąt, czasem kilkaset osobników. Bywa czujny, ale nie jest skryty: zwykle podrywa się wcześnie i albo wzlatuje wysoko na drzewo, albo nurkuje w gęste krzewy.

To jeden z trzech najpospolitszych ptaków kraju: przeciętne zagęszczenie blisko ośmiu par na kilometr kwadratowy, a krajowa populacja około dwóch i pół miliona par.

Gdzie w Polsce

Rozmieszczony w Polsce dość równomiernie, ale wyraźnie omijający zwarte kompleksy leśne i duże aglomeracje miejskie. Najwyższe zagęszczenia osiąga tam, gdzie krajobraz rolniczy jest urozmaicony, a rzeźba terenu zróżnicowana: w pasie pojezierzy i pogórzy.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 2,5 miliona par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 7,94 pary na kilometr kwadratowy (przedział 7,69–8,21) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

W Polsce w latach 2000–2010 liczebność zmniejszała się w tempie około 1,8 % rocznie. Przy populacji liczonej w milionach par taki procent to dziesiątki tysięcy par rocznie — dlatego atlas podaje tempo, a nie samą różnicę.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazduje przy ziemi, w trawie pod krzewem. Szybki spadek liczebności w ostatniej dekadzie atlas nazywa jednym z bardziej nieoczekiwanych wyników monitoringu: przy tak wysokim rozpowszechnieniu i takiej plastyczności trudno wskazać powód. Ustalenie przyczyn autorzy stawiają jako priorytet badawczy.