Ptaki Polski

Kląskawka

Saxicola rubicola. Gatunek, którego w budce lęgowej nie zobaczysz — poniżej to, gdzie żyje naprawdę i co mu pomaga zamiast budki.

W skrócie

Nazwa łacińska
Saxicola rubicola
Nazwa angielska
European Stonechat
Zagęszczenie w kraju
0,41 pary/km² (0,34–0,50)
Liczebność w Polsce
128 tysięcy par
Status ochronny
ochrona ścisła
Budka lęgowa
nie zajmuje

Gdzie żyje i jak żyje

Kląskawka jest ptakiem wyżyn i pogórzy — najwyższe zagęszczenia osiąga między trzystoma a pięciuset metrami. Preferuje klimat wilgotny, o dużych amplitudach dziennych temperatur. Jest silnie związana z krajobrazem rolniczym i obecnością człowieka, ale unika okolic zdominowanych przez duże gospodarstwa: najliczniejsza jest tam, gdzie osadnictwo jest gęste, lecz drobne i rozproszone.

Gniazduje na terenach otwartych z niską roślinnością, często wśród wrzosu i janowca. Wysokość nad poziomem morza nie jest tu barierą: spotyka się ją i tuż nad morzem, i powyżej granicy lasu, w strefie hal. Poza północą Europy jest osiadła — nie odlatuje, tylko przeczekuje zimę na miejscu.

Gdzie w Polsce

Dość licznie występuje w południowej części kraju: najwyższe zagęszczenia osiąga na Śląsku i w pasie pogórzy, nieco niższe na Wyżynie Małopolskiej i Lubelskiej. Na pozostałym obszarze jest nieliczna i rozmieszczona bardzo nierównomiernie, tworząc lokalne skupiska — szczególnie w okolicach dużych miast, w dolinach dużych rzek i na wybrzeżu.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 128 tysięcy par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 0,41 pary na kilometr kwadratowy (przedział 0,34–0,50) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

To gatunek ekspansywny: rośnie zarówno w Europie, jak i w Polsce. W ostatnich latach zasięg wyraźnie przesunął się na północ, a rozpowszechnienie rośnie w tempie około 1 % rocznie. Zmieniają się przy tym preferencje siedliskowe — gatunek nie jest już tak silnie związany z wyżynami i pogórzami jak dawniej.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazduje przy ziemi, w gęstej roślinności. Atlas stwierdza wprost, że nie wymaga zabiegów ochronnych i — w odróżnieniu od blisko spokrewnionej pokląskwy — wydaje się stosunkowo słabo zagrożony przemianami w rolnictwie. Dwa podobne ptaki, dwie różne odpowiedzi.

Częste pytania

Czy ten gatunek zamieszka w budce lęgowej?

Gniazduje przy ziemi, w gęstej roślinności. Atlas stwierdza wprost, że nie wymaga zabiegów ochronnych i — w odróżnieniu od blisko spokrewnionej pokląskwy — wydaje się stosunkowo słabo zagrożony przemianami w rolnictwie. Dwa podobne ptaki, dwie różne odpowiedzi.

Gdzie żyje i czego potrzebuje?

Kląskawka jest ptakiem wyżyn i pogórzy — najwyższe zagęszczenia osiąga między trzystoma a pięciuset metrami. Preferuje klimat wilgotny, o dużych amplitudach dziennych temperatur. Jest silnie związana z krajobrazem rolniczym i obecnością człowieka, ale unika okolic zdominowanych przez duże gospodarstwa: najliczniejsza jest tam, gdzie osadnictwo jest gęste, lecz drobne i rozproszone.

Ile par gniazduje w Polsce?

128 tysięcy par lęgowych — szacunek z Atlasu pospolitych ptaków lęgowych Polski. To gatunek ekspansywny: rośnie zarówno w Europie, jak i w Polsce. W ostatnich latach zasięg wyraźnie przesunął się na północ, a rozpowszechnienie rośnie w tempie około 1 % rocznie. Zmieniają się przy tym preferencje siedliskowe — gatunek nie jest już tak silnie związany z wyżynami i pogórzami jak dawniej.

Inne ptaki Polski

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — karta gatunku: rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony”. Streszczenie własnymi słowami.

Ptasie Domki

Zobacz inne gatunki

Opisy ptaków Polski razem ze zdaniem o tym, czy budka lęgowa danemu gatunkowi pomaga — i co pomaga zamiast niej.

Ptaki spoza budek Gatunki w budkach