Gil

Gdzie żyje i jak żyje

Gil zamieszkuje głównie lite i mieszane bory, przede wszystkim świerkowe i jodłowe, a w Europie Zachodniej także lasy mieszane, parki, większe ogrody i cmentarze z domieszką iglaków. Jest przeważnie osiadły, choć część ptaków ze Skandynawii wędruje pod koniec października do Europy Środkowej. Cichy i spokojny, wręcz flegmatyczny; żywi się rozmaitymi nasionami i pączkami drzew, latem także owadami.

Zimą staje się widoczny — grupki gili przy karmniku i na owocujących krzewach to dla wielu ludzi jedyne spotkanie z tym gatunkiem w roku. To jednak ptak lęgowy lasu, a nie ogrodu: gniazdo wije w gęstym świerku, nisko nad ziemią, i przez cały sezon lęgowy zachowuje się skrycie.

Gdzie w Polsce

Średnio liczny, w środkowej Polsce nieliczny gatunek lasów o bujnym podszycie z domieszką świerka lub jodły. Najliczniejszy w górach, na Pojezierzu Mazurskim, w Puszczy Białowieskiej, Knyszyńskiej i Augustowskiej; liczny na Pomorzu, szczególnie w Borach Tucholskich i Puszczy Drawskiej. Omija zagospodarowane rolniczo nizinne obszary środkowej Polski, Dolnego Śląska i Małopolski.

Ile ich jest i czy ubywa

Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 0,20 pary na kilometr kwadratowy (przedział 0,16–0,25) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Liczebność krajowej populacji zmniejszyła się w ciągu ostatniej dekady w tempie około 40 % na dziesięć lat, co kwalifikuje ten gatunek do kategorii narażonych na wyginięcie (VU wg kryteriów IUCN). W optymalnych środowiskach — lasach o charakterze borealnym — zagęszczenie bywa kilkakrotnie wyższe od średniej, a w wielu suchych regionach niżu gatunek jest skrajnie nieliczny albo nie występuje wcale.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazdo otwarte, w gęstym świerku. Tempo spadku — około czterdziestu procent na dekadę — kwalifikuje gila jako gatunek narażony na wyginięcie w kategorii VU. Przy silnej zależności od klimatu atlas ocenia, że działania nastawione na zachowanie siedlisk mają tu ograniczone znaczenie.