Cierniówka

Gdzie żyje i jak żyje

Cierniówka najliczniej występuje tam, gdzie krzewy mieszają się z roślinnością trawiastą. Spektrum takich miejsc jest szerokie: częściowo zarośnięte łąki, szpalery krzewów wśród pól, wikliny wzdłuż cieków, okrajki, kilkunastoletnie stadia zarastania lasu, obrzeża gospodarstw. Optymalny udział pól to około siedmiu dziesiątych powierzchni.

Lasów unika, zwłaszcza rozległych borów, ale drobnych zadrzewień nie — a przy niedostatku swoich najlepszych siedlisk sięga po skraje lasu, których w dobrych warunkach omija. Unika rolnictwa wysokotowarowego i wielkoobszarowego. Najliczniejsza na pogórzach, pojezierzach i w dolinach rzecznych.

Gdzie w Polsce

Liczny gatunek urozmaiconego krajobrazu. Najliczniejszy na pogórzach, na pojezierzach — zwłaszcza Mazurach — oraz w dolinach rzecznych, szczególnie w odcinkach pradolinnych. Mniej liczny wśród dużych obszarów leśnych i omijający kompleksy lasów iglastych, takie jak Puszcza Notecka, Puszcza Solska czy Bory Tucholskie.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na ok. 1,5 miliona par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 4,86 pary na kilometr kwadratowy (przedział 4,51–5,24) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

W Europie Zachodniej w latach 1968–1969 nastąpił bardzo gwałtowny spadek liczebności, wywołany prawdopodobnie suszą na zimowiskach w strefie Sahelu. Od tego czasu populacja powoli się odbudowuje i trend krótkoterminowy jest dodatni. W Polsce w latach 2000–2010 zaobserwowano umiarkowany spadek liczebności bez kierunkowych zmian rozpowszechnienia.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazdo otwarte, w gęstym krzaku. Atlas wiąże katastrofalny spadek jej liczebności z końca lat sześćdziesiątych z zanikiem siedlisk marginalnych — miedz, zakrzaczeń, ugorów, odłogów, przydroży — czyli tego, co przy powiększaniu działek znika pierwsze.