Błotniak stawowy

Gdzie żyje i jak żyje

Błotniak stawowy żeruje w okresie lęgowym przede wszystkim na intensywnie użytkowanych polach, a także w dolinach dużych rzek i na pastwiskach. Samce potrafią latać po pokarm ponad pięć kilometrów od gniazda, więc opis krajobrazu, w którym się je widuje, mówi o żerowisku, a nie o miejscu lęgu.

Miejsce lęgu jest inne i znacznie węższe: większość par potrzebuje zbiornika wodnego — choćby śródpolnego oczka, starorzecza, stawu czy jeziora — z wykształconym szuwarem trzcinowym. Przy zabezpieczonym miejscu gniazdowania populacja radzi sobie nawet w krajobrazie uprawianym intensywnie.

Gdzie w Polsce

Nieliczny gatunek lęgowy krajobrazu rolniczego, a w Polsce południowej i północno-zachodniej bardzo nieliczny. Najwięcej par gniazduje w Wielkopolsce, na Kujawach, Żuławach, Dolnym Śląsku, w Niecce Nidziańskiej i na Lubelszczyźnie. Regiony o wysokiej lesistości oraz góry i wyżyny są omijane.

Ile ich jest i czy ubywa

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 5700 par lęgowych. Przeciętne zagęszczenie krajobrazowe wynosi 0,018 pary na kilometr kwadratowy (przedział 0,014–0,025) — to średnia dla całej powierzchni kraju, a nie dla samego siedliska gatunku.

Szacunek oparto na danych monitoringu z lat 2000–2010. W Europie w latach 80. i 90. odnotowano znaczny, około trzykrotny wzrost liczebności; obecnie populacja europejska utrzymuje się na zbliżonym poziomie.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Gniazduje w trzcinie, nisko nad wodą — budka jest tu bez znaczenia. To, co realnie pomaga, atlas nazywa wprost: zachowanie choćby niewielkich zbiorników ze szuwarem w krajobrazie rolniczym. Jedno oczko z trzciną robi tu więcej niż cała ściana skrzynek.