Poradnik

Nie tylko budki: podpórki, kosze i platformy

Jaskółce wystarczy podpórka 15 × 15 cm zawieszona 10 cm pod sufitem. Uszatka zajmie kosz z wikliny wypełniony gałęziami. Sokół, myszołów i puchacz — platformę, której wymiar decyduje o tym, kto się w niej zalęgnie.

Budka z otworem wlotowym rozwiązuje problem dziuplaków. Reszta ptaków, którym brakuje miejsca, potrzebuje czegoś innego: jaskółka lepi gniazdo pod okapem, uszatka zajmuje cudze gniazdo wronie, rybitwa chce wyspy.

Wspólna cecha tych konstrukcji: same z siebie nie są gniazdem. Kosz i platformę trzeba wypełnić materiałem naturalnym jeszcze przed zamocowaniem, bo pusty kosz jest dla ptaka dziurą, a nie miejscem.

Konstrukcja pod gatunek

  1. Podpórka dla jaskółek — 15 × 15 cm

    Wiesza się ją bezpośrednio pod sufitem, zostawiając około 10 cm przerwy. Ma dodatkową zaletę: zabezpiecza przed zanieczyszczeniem odchodami obszar bezpośrednio pod gniazdem, co przy jaskółkach na budynku bywa jedynym argumentem przekonującym właściciela.

  2. Kosz dla uszatki — wypełniony przed montażem

    Kosz pleciony, na przykład z łozy, zastępuje zajmowane przez uszatkę gniazda wrony, sroki i gawrona. Trzeba go wypełnić w terenie materiałem naturalnym: gałęziami, liśćmi, trawą, korą, igliwiem. Zajmują je też myszołowy, grzywacze, sójki, srokosze, a nawet pokrzywnice.

  3. Platforma — wymiar wybiera lokatora

    Skrzynka o podobnej roli co kosz, z otworami odprowadzającymi wodę wydrążonymi w podłodze. Wymiarem i miejscem zawieszenia da się sterować tym, kto ją zajmie: około 35 × 35 cm dla uszatki, 50 × 50 cm dla raroga, 60 × 60 cm dla puszczyka uralskiego. Wypełnienie materiałem naturalnym obowiązuje tak samo.

  4. Platforma pływająca — z płotkiem i schodkami

    Pełni rolę pływającej wyspy, szczególnie na zbiornikach sztucznych pozbawionych naturalnych wysepek. Dla rybitw i mew. Płotki zapobiegają wypadaniu puchowych piskląt do wody, a naprzemienne schodki pomagają wrócić tym, które i tak wypadną.

  5. Podpora pod gniazdo bociana

    Montowana na izolowanym słupie albo na dachu. U bociana czarnego ten sam zabieg jest znacznie bardziej kłopotliwy i kosztowny, a szansa zajęcia mniejsza — tam lepsze rezultaty daje remont starych, nieużywanych gniazd, w tym przycięcie gałęzi w strefie dolotu.

  6. Budka dla sokoła wędrownego — najpierw rozpoznanie

    Można ją zaoferować i w wolnej przyrodzie, i na budowlach: kominach, ścianach wysokich budynków, elewatorach. Montaż w skałach wymaga wcześniejszego rozpoznania, żeby nie odciągnąć ptaków od miejsc naturalnych i być może bezpieczniejszych.

Częste pytania

Dlaczego kosz trzeba wypełnić przed zawieszeniem?

Bo sam kosz nie jest gniazdem. Gatunki, dla których się go stawia, nie budują gniazd samodzielnie — zajmują gotowe. Pusty kosz nie ma czego zastąpić.

Czy platforma dla myszołowa i dla uszatki to ta sama konstrukcja?

Ta sama zasada, inny wymiar. Około 35 × 35 cm celuje w uszatkę, 60 × 60 cm w puszczyka uralskiego — wielkość platformy jest tu głównym narzędziem doboru gatunku.

Czy podporę pod gniazdo bociana wolno postawić na słupie energetycznym?

Konstrukcję montuje się na izolowanym słupie, a prace na słupach energetycznych prowadzą wyłącznie służby energetyczne.

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

W Ptasich Domkach zapiszesz kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, a program złoży z niej zestawienie za sezon i przypomni, które budki jeszcze czekają.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest