Poradnik
Strzyżyk czy mysikrólik
Dwa najmniejsze ptaki, jakie zobaczysz w polskim lesie, ale na różnej wysokości: strzyżyk kręci się przy ziemi, w korzeniach i wykrotach, mysikrólik w koronach świerków. Strzyżyk zajmie budkę o osobnej konstrukcji, mysikrólik żadnej.
Oba ważą kilka gramów i oba znikają z pola widzenia, zanim zdążysz podnieść lornetkę. Rozdzielić je jest jednak łatwo, bo prawie nigdy nie są na tej samej wysokości.
Strzyżyk trzyma się dna lasu i gęstwiny tuż nad ziemią. Mysikrólik krąży w koronach iglaków, najczęściej kilkanaście metrów wyżej.
Co je rozdziela
-
Wysokość, na której go widzisz
Strzyżyk: przy ziemi — w wykrotach, między korzeniami, w stertach gałęzi, wzdłuż leśnych strumieni. Mysikrólik: w koronach świerków i jodeł. To rozróżnienie działa niemal zawsze.
-
Sylwetka
Strzyżyk jest krępy, brązowy i trzyma krótki ogon zadarty pionowo do góry — sylwetka nie do pomylenia. Mysikrólik jest oliwkowozielony, kulisty, z jasnym paskiem na ciemieniu.
-
Czego wymaga las
O liczebności strzyżyka decyduje połączenie zwartego lasu z urozmaiconą rzeźbą terenu, bo to ona daje mu strome zbocza i doliny leśnych strumieni. Mysikrólik jest związany ze świerkiem i jodłą, a sprzyjają mu udział wnętrza lasu, udział borów i duże powierzchnie leśne.
-
Budka
Strzyżyk zajmuje konstrukcję o osobnej budowie, opisaną przez Mikuska poza sześcioma standardowymi typami — z wejściem dopasowanym do ptaka, który gniazduje w gęstwinie tuż nad ziemią. Mysikrólik budki nie zajmie: buduje kuliste gniazdo zawieszone pod gałęzią iglaka.
-
Kierunek zmian
Mysikrólikowi ubywa — w Europie i w Polsce w tempie ponad 20 % na dekadę, przy malejącym rozpowszechnieniu. To jeden z gatunków, przy których widać, co dzieje się ze świerkiem w polskich lasach.
Częste pytania
Jak powiesić budkę dla strzyżyka?
Nisko i w gęstwinie, nie na otwartym pniu na wysokości trzech metrów. Strzyżyk gniazduje przy ziemi, więc skrzynka umieszczona według zasad dla sikor zostanie pusta.
Co pomaga mysikrólikowi?
Stary świerk albo jodła i duży, zwarty kompleks leśny. Przy gatunku związanym z jednym rodzajem drzewa żadna konstrukcja nie zastąpi samego drzewa.
Czy strzyżyk zimuje w Polsce?
Tak, i zimą bywa widywany częściej niż latem — bo w bezlistnym podszycie łatwiej go dostrzec. Nocuje czasem gromadnie, w budkach i szczelinach, co jest osobnym argumentem za tym, żeby nie zdejmować skrzynek na zimę.
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.
Ptasie Domki
Sprawdź, co gniazduje u ciebie
Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.