Poradnik

Gatunki wrażliwe: czemu ukrywamy lokalizacje

Dziewiętnaście gatunków z naszego słownika ma oznaczenie wrażliwości, przez które ich współrzędne są rozmywane w każdym eksporcie. To decyzja ochroniarska, nie prawna — ale przy części z nich nakłada się na nią ochrona strefowa, która jest już przepisem.

Dokładna współrzędna gniazda jest informacją, która pomaga i szkodzi tym samym mechanizmem: prowadzi do miejsca. Przy większości gatunków to nie ma znaczenia. Przy sowach, dziuplakach z listy strefowej i pilchach — ma.

Dlatego przy dziewiętnastu pozycjach słownika stoi znacznik wrażliwości. Kontrola zapisana na budce z takim gatunkiem trafia do zestawienia z rozmytą lokalizacją, a nie z dokładną.

Kogo to obejmuje i dlaczego

  1. Sowy — pięć gatunków

    Puszczyk, włochatka, sóweczka, pójdźka i płomykówka. Trzy pierwsze są przy tym gatunkami, których stwierdzenie w budce uruchamia procedurę ochrony strefowej — sóweczka i włochatka mają strefy całoroczne o promieniu 50 m.

  2. Dziuplaki z listy strefowej

    Kraska ma strefę całoroczną o promieniu 10 m. Dzięcioł czarny, siniak, krętogłów, dudek i muchołówka mała trafiły na listę wrażliwych z powodów ochroniarskich, nie strefowych.

  3. Ptaki wodne

    Nurogęś i gągoł. Przy obu skrzynka nad wodą jest pełnoprawnym miejscem lęgu, a jej lokalizacja bywa jedyną taką w okolicy — czyli łatwą do znalezienia i trudną do zastąpienia.

  4. Ssaki

    Popielica, orzesznica, koszatka i nieoznaczony nietoperz. Pilchy zajmują budki regularnie, a wszystkie cztery pozycje są objęte ochroną gatunkową.

  5. Co znaczy rozmycie

    Współrzędna w eksporcie zostaje przesunięta, a nie usunięta. Zestawienie dalej mówi, ile gniazd i jakich gatunków jest w zakresie, tylko nie prowadzi pod konkretne drzewo. Wewnątrz jednostki, dla osób prowadzących ewidencję, lokalizacja pozostaje dokładna.

  6. Gdzie kończy się praktyka, a zaczyna przepis

    Sama lista wrażliwych jest naszą decyzją i można się z nią spierać. Ochrona strefowa jest już przepisem: strefę ustanawia regionalny dyrektor ochrony środowiska na podstawie art. 60 ustawy o ochronie przyrody, a do czasu jej ustanowienia obowiązują zasady ogólne ochrony gatunkowej.

Częste pytania

Czy publikowanie lokalizacji gniazda jest nielegalne?

Samo podanie współrzędnej nie. Nielegalne jest to, co po nim często następuje: płoszenie, niepokojenie i niszczenie siedliska — zakazy z art. 52 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Przy gatunku strefowym dochodzi do tego zakaz prowadzenia prac w wyznaczonej strefie.

Skąd wzięła się ta lista dziewiętnastu?

Z ostrożności: objęliśmy nią sowy, gatunki z listy strefowej, dzięcioła czarnego, kraskę, dudka, siniaka, nurogęś, muchołówkę małą i wszystkie pilchy. To decyzja do przejrzenia przed pierwszym eksportem na zewnątrz i tak jest w kodzie opisana.

Co zrobić, gdy w mojej budce zalęgnie się gatunek strefowy?

Przerwać kontrole tej budki i zgłosić stanowisko do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. Szczegóły — promienie stref, sposób wyznaczania granic — opisujemy osobno.

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. 2012, „Ochrona strefowa ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych, Kraków.
  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody — zakazy wobec gatunków chronionych, kompetencje do wydawania zezwoleń (art. 56 ust. 1 i 2), odpowiedzialność za wykroczenie (art. 131 pkt 14).
  • Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2016 poz. 2183) — załącznik 1: ochrona ścisła, załącznik 2: ochrona częściowa.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek