Poradnik

Kuropatwa czy przepiórka

Dwa kuraki tych samych pól, rozdzielone jedną rzeczą: przepiórka odlatuje do Afryki, kuropatwa zostaje na zimę. Przepiórki prawie się nie widuje — słychać ją. Kuropatwa jest ponad dwukrotnie mniejsza od bażanta i wypłasza się z pola całym stadkiem.

Obie zajmują ten sam krajobraz i obie gniazdują na ziemi, więc pytanie pada zwykle nad ścierniskiem. Atlas opisuje jednak ich wymagania na tyle różnie, że da się je rozdzielić bez patrzenia na ptaka.

Najprostsze rozróżnienie jest kalendarzowe: przepiórka jest u nas tylko w sezonie lęgowym i zimuje w Afryce, kuropatwa jest osiadła i zimą trzyma się stadkami przy tych samych polach.

Po czym je rozdzielić

  1. Pora roku

    Kurak na polu w grudniu to kuropatwa. Przepiórki w Polsce wtedy nie ma — wraca dopiero na sezon lęgowy.

  2. Widzisz czy słyszysz

    Przepiórkę stwierdza się niemal wyłącznie po głosie samca; ptak siedzi w zbożu i nie pokazuje się. Kuropatwy widuje się stadkiem, które zrywa się spod nóg.

  3. Rodzaj pola

    Przepiórka jest typowo polna: chce dużego udziału pól uprawnych i gruntów pod zasiewami, unika pól drobnych i pofragmentowanych, a łąk i wilgotnych pastwisk zdecydowanie nie znosi. Kuropatwie odpowiada rolnictwo dość intensywne z uprawami ziemniaków i buraków, ale korzysta ze skrajów lasu, okrajków i stref przejściowych.

  4. Miedza

    To jest różnica, która decyduje o losie kuropatwy: pozytywnie wpływa na jej zagęszczenie obecność skrajów, okrajków i stref ekotonalnych. Przepiórka takich elementów nie potrzebuje — dla niej liczy się samo pole.

  5. Gospodarstwo

    Obie preferują gospodarstwa od dwóch do dziesięciu hektarów, ale przepiórka najchętniej tam, gdzie trzyma się konie. To jedna z niewielu tak konkretnych preferencji w całym atlasie.

  6. Wysokość i klimat

    Obie wolą teren nizinny o niewielkich deniwelacjach i klimat wyraźnie sezonowy. Przepiórka dodatkowo unika okolic wilgotnych: pojezierzy, kotlin i pradolin.

Częste pytania

Która jest liczniejsza?

Kuropatwa: około 180 tysięcy par wobec 150 tysięcy u przepiórki. Przy zagęszczeniu różnica jest mniejsza — 0,59 wobec 0,49 pary na kilometr kwadratowy.

Której szybciej ubywa?

Przepiórki. Jej liczebność i rozpowszechnienie maleją w tempie kwalifikującym gatunek jako narażony na wyginięcie, a szacunki spadły ze 180 tysięcy par w 2000 roku do 100 tysięcy w 2010. U kuropatwy w Polsce ani liczebność, ani rozpowszechnienie nie zmieniły się istotnie od 2000 roku — za to w Europie jest ona dziś pięciokrotnie mniej liczna niż na początku lat 80.

Czy któraś zajmie budkę?

Żadna. Obie gniazdują na ziemi. Kuropatwie pomaga miedza i okrajek, przepiórce — pole, które nie jest koszone w maju.

Czy wolno na nie polować?

Obie są gatunkami łownymi, ale terminy polowań określa osobne rozporządzenie i poza nimi obowiązuje zakaz. Przy przepiórce warto pamiętać, że atlas wskazuje wysoką eksploatację łowiecką na trasach migracji jako jedną z przyczyn spadków.

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek