Poradnik

Muchołówka żałobna czy szara

Żałobna jest czarno-biała i zajmuje budkę zamkniętą — to przy niej skrzynka działa najszybciej z całej listy gatunków. Szara jest jednolicie szarobrązowa, gniazduje w zakamarku pnia albo budynku i potrzebuje budki półotwartej.

Obie polują tak samo — siedzą na gałęzi, zrywają się po owada i wracają na to samo miejsce. Różnią się jednak wyglądem na tyle, że pomyłka zdarza się głównie przy samicy muchołówki żałobnej, która jest brązowa zamiast czarnej.

Praktycznie ważniejsze jest co innego: potrzebują dwóch różnych typów budek, więc od rozpoznania zależy, co powiesić.

Co je różni

  1. Ubarwienie

    Samiec muchołówki żałobnej jest kontrastowo czarno-biały. Muchołówka szara jest jednolicie szarobrązowa z delikatnym kreskowaniem na piersi, bez kontrastu.

  2. Miejsce gniazda

    Żałobna gniazduje w dziupli albo w budce zamkniętej. Szara zakłada gniazdo w zakamarku pnia albo budynku, często przy ścianie za pnączem — i to dlatego trafia do budek półotwartych.

  3. Typ budki

    Żałobna: typ A z otworem 33 mm. Szara: budka półotwarta, typ P. Skrzynka z okrągłym otworem dla muchołówki szarej zostanie pusta.

  4. Otoczenie

    Muchołówka żałobna jest najliczniejsza w dużych kompleksach leśnych, ale gnieździ się w ich lukach: na polanach, zrębach i skrajach. O jej zagęszczeniu decyduje różnorodność pokrycia terenu — wszystko, co przerywa monotonię drzewostanu. Muchołówka szara zajmuje parki, ogrody i lasy, najchętniej przerzedzone i poprzetykane polanami.

  5. Termin

    Muchołówka szara przebywa w Polsce od początku maja do sierpnia i zimuje w Afryce. To jeden z później przylatujących gatunków — budka zajęta w maju bywa właśnie jej.

Częste pytania

Dla której budka daje największy efekt?

Dla żałobnej — atlas pisze, że jej lokalne zagęszczenia są często ograniczane dostępnością miejsc lęgowych. To gatunek, przy którym skrzynka przekłada się na liczbę par najszybciej z całej listy.

Dlaczego mylę samicę żałobnej z szarą?

Bo samica muchołówki żałobnej jest brązowoszara, a nie czarno-biała. Rozstrzyga wtedy biała plama na skrzydle, której muchołówka szara nie ma, oraz miejsce gniazda.

Jest jeszcze trzecia muchołówka?

W Polsce gniazdują cztery: żałobna, szara, mała i białoszyja. Dwie ostatnie są znacznie rzadsze i związane ze starymi lasami liściastymi; muchołówka mała jest przy tym objęta rozmyciem współrzędnych w naszych eksportach, jako gatunek wrażliwy.

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.
  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.
  • Svensson L., Mullarney K., Zetterström D., „Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Przewodnik Collinsa”, MULTICO — sekcje OZNACZANIE i GŁOS, biotop lęgowy oraz terminy przylotu.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek