Budka typu A1
Muchołówka żałobna
Gatunek zasiedla budkę typu A1 — otwór o średnicy 28 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Ficedula hypoleuca
- Nazwa angielska
- European Pied Flycatcher
- Zajmuje także
- A1, A
- Średnica otworu
- 28 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 106 000 par
- Przedział szacunku
- 88 300 – 126 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 11,7 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- najmniejszej troski (LC)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ A1
Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Muchołówka żałobna jest najliczniejsza w dużych kompleksach leśnych, ale gnieździ się w ich lukach: na polanach, zrębach i skrajach. Choć wygląda na gatunek lasów iglastych, o jej zagęszczeniu decyduje raczej różnorodność pokrycia terenu — wszystko, co przerywa monotonię monokultury, od płatów lasu mieszanego po śródleśne łąki, torfowiska i drogi.
Człowieka na ogół unika, ale poza zwartymi lasami zasiedla też okolice miejscowości: mozaikę pastwisk, przydomowych ogrodów, sadów i zadrzewień śródpolnych. W Polsce najliczniejsza w dużych kompleksach leśnych północy i zachodu, najsłabiej rozpowszechniona w bezleśnej Polsce środkowej.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 106 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 88 300 do 126 000. Gatunek stwierdzono na 11,7 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 15,4 %, co Atlas klasyfikuje jako trend stabilny. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 0,5 % w dół, czyli stabilny.
W Polsce gniazduje 3,1 % unijnej populacji tego gatunku.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Przy tym gatunku budka działa najszybciej z całej listy: atlas pisze, że lokalne zagęszczenia muchołówki żałobnej są często ograniczane dostępnością miejsc gniazdowych i dają się bardzo łatwo zwiększyć rozwieszeniem skrzynek. Autorzy dodają zastrzeżenie, o którym warto wiedzieć — obraz jej wymagań środowiskowych jest prawdopodobnie zniekształcony właśnie tym, jak gęsto dane miejsce obwieszono sztucznymi dziuplami.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu A1 — otwór wlotowy o średnicy 28 mm. Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 106 000 par, w przedziale od 88 300 do 126 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A1, A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu A1
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.