Budka typu A1
Czubatka
Gatunek zasiedla budkę typu A1 — otwór o średnicy 28 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Lophophanes cristatus
- Nazwa angielska
- Crested Tit
- Zajmuje także
- A1, A
- Średnica otworu
- 28 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 218 000 par
- Przedział szacunku
- 189 000 – 251 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 16,9 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- najmniejszej troski (LC)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ A1
Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Czubatka jest najliczniejsza w lasach iglastych, zajmujących ponad siedemdziesiąt procent powierzchni, o niskiej produkcji pierwotnej — czyli w typowych borach sosnowych. Woli duże i jednolite kompleksy leśne.
Wobec ich braku gniazduje także w lasach bardziej urozmaiconych przestrzennie, z dużym udziałem skrajów i lasów mieszanych, ale są to dla niej środowiska zastępcze i zagęszczenia są tam wielokrotnie niższe. Unika pól, intensywnego rolnictwa i terenów o silnej presji człowieka. W Polsce najliczniejsza na Pomorzu, ziemi lubuskiej i w dużych puszczach sosnowych.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 218 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 189 000 do 251 000. Gatunek stwierdzono na 16,9 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 33,6 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 0,8 % w dół, czyli stabilny.
W Polsce gniazduje 4,9 % unijnej populacji tego gatunku.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu A1 — otwór wlotowy o średnicy 28 mm. Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 218 000 par, w przedziale od 189 000 do 251 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A1, A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu A1
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.