Budka typu A1

Modraszka

Gatunek zasiedla budkę typu A1 — otwór o średnicy 28 mm.

Modraszka (Cyanistes caeruleus)
Fot. Sławek Staszczuk, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Cyanistes caeruleus
Nazwa angielska
Blue Tit
Typ budki
A1
Zajmuje także
A
Średnica otworu
28 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
1 115 000 par
Przedział szacunku
1 023 000 – 1 215 000
Zajętość powierzchni kraju
55,9 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
110 mm 240 mm 210 mm ⌀ 28 mm
Przekrój budki typu A1: dno 110 mm, wysokość wnętrza 240 mm, otwór o średnicy 28 mm w odległości 210 mm od dna.

Dlaczego akurat typ A1

Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Modraszka trzyma się zadrzewień liściastych o urozmaiconej strukturze. W zwartym, jednolitym drzewostanie jest wyraźnie mniej liczna niż w mozaice i na skrajach lasu. Unika krajobrazu, w którym pola zajmują ponad sześćdziesiąt procent powierzchni, i wielkoobszarowego rolnictwa.

Dobrze znosi sąsiedztwo człowieka — mieszka i na wsi o rozproszonej zabudowie, i w zwartym mieście, o ile są tam drzewa. Jest ciepłolubna: najwyższe zagęszczenia osiąga tam, gdzie średnia roczna temperatura przekracza osiem stopni. W Polsce najliczniejsza jest na Wyżynie Śląskiej i w zachodnich Beskidach, poza tym rozmieszczona dość równomiernie.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 1 115 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 1 023 000 do 1 215 000. Gatunek stwierdzono na 55,9 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 9,2 %, co Atlas klasyfikuje jako trend stabilny. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 1,3 % w górę, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 4,8 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Lokalne populacje modraszki bywają ograniczane dostępnością miejsc gniazdowych, zwłaszcza tam, gdzie mocno konkuruje z bogatką — a bogatka wygrywa. Skrzynki mogą więc miejscowo podnieść jej zagęszczenie. Atlas zaznacza jednak, że przy wielkości polskiej populacji i szerokim spektrum zasiedlanych środowisk będzie to efekt niewidoczny w skali kraju.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu A1 — otwór wlotowy o średnicy 28 mm. Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 1 115 000 par, w przedziale od 1 023 000 do 1 215 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu A1

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest