Budka typu A1

Sosnówka

Gatunek zasiedla budkę typu A1 — otwór o średnicy 28 mm.

Sosnówka (Periparus ater)
Fot. soumyajit nandy from Kolkata, India, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Periparus ater
Nazwa angielska
Coal Tit
Zajmuje także
A1, A
Średnica otworu
28 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
443 000 par
Przedział szacunku
390 000 – 502 000
Zajętość powierzchni kraju
25,3 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
110 mm 240 mm 210 mm ⌀ 28 mm
Przekrój budki typu A1: dno 110 mm, wysokość wnętrza 240 mm, otwór o średnicy 28 mm w odległości 210 mm od dna.

Dlaczego akurat typ A1

Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Sosnówka jest gatunkiem borów. Preferuje zwarte i rozległe drzewostany iglaste, choć nie stroni od obszarów leśnych o bardziej urozmaiconej strukturze — z dużym udziałem skrajów, poręb i rozdrobnionych płatów. W takim krajobrazie osiąga jednak niższe zagęszczenia niż w borze zwartym.

Drobne zadrzewienia zasiedla tylko tam, gdzie lasów iglastych jest mniej niż dziesięć procent. Pól i otwartych terenów rolniczych unika. W Polsce najliczniejsza w Beskidach i w regionach o wysokim udziale borów.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 443 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 390 000 do 502 000. Gatunek stwierdzono na 25,3 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 37,4 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 1 % w dół, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 3,3 % unijnej populacji tego gatunku.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu A1 — otwór wlotowy o średnicy 28 mm. Najmniejszy otwór z typów zamkniętych. Wiesza się ją naprzemiennie z typem A co 20–30 m.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 443 000 par, w przedziale od 390 000 do 502 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A1, A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu A1

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest