Poradnik

Pokląskwa czy kląskawka

Dwie bliźniaczo nazwane pokląskwy siedzą na czubkach tych samych łodyg, ale w innych częściach kraju i na innej wysokości. Pokląskwa jest ptakiem północno-wschodnich łąk i nizin; kląskawka — wyżyn i pogórzy południa, z optimum między trzystoma a pięciuset metrami.

Nazwy są tak podobne, że mylą się nawet w druku, a ptaki zachowują się identycznie: siadają na czubku łodygi albo słupka i stamtąd patrzą. Rozdziela je mapa i wysokościomierz.

Idą też w przeciwne strony: jednej ubywa razem z pastwiskami, druga przesuwa zasięg na północ.

Co je rozdziela

  1. Część kraju

    Pokląskwa: najliczniejsza na Mazurach, Podlasiu i Pomorzu Zachodnim, poza tym rozmieszczona dość równomiernie. Kląskawka: południe kraju — Śląsk i pas pogórzy, dalej Wyżyna Małopolska i Lubelska; na pozostałym obszarze nieliczna i skupiona w lokalnych ogniskach.

  2. Wysokość

    Kląskawka jest ptakiem wyżyn i pogórzy, z najwyższymi zagęszczeniami między trzystoma a pięciuset metrami. Przy pokląskwie atlas takiego progu nie podaje — liczy się dla niej rodzaj użytkowania ziemi, nie wysokość.

  3. Rodzaj krajobrazu

    Pokląskwa chce mozaiki łąk, pastwisk, ekstensywnie uprawianych pól i miejsc porośniętych wysoką roślinnością zielną i krzewiastą — z niskim udziałem zasiewów, a sporą domieszką odłogów, ugorów i nieużytków. Kląskawka jest silniej związana z obecnością człowieka, ale unika okolic zdominowanych przez duże gospodarstwa.

  4. Liczby

    Pokląskwa 3,05 pary na kilometr kwadratowy i około 950 tysięcy par; w optymalnych środowiskach północno-wschodniej Polski kilka, a nierzadko kilkanaście par. Kląskawka 0,41 pary i 128 tysięcy par — siedmiokrotnie mniej.

  5. Kierunek zmian

    Kląskawka jest gatunkiem ekspansywnym: rośnie w Europie i w Polsce, a jej zasięg wyraźnie przesunął się na północ, przy rozpowszechnieniu rosnącym o około procent rocznie. Pokląskwa przeciwnie — liczebność populacji europejskiej gwałtownie zmalała w latach 80., a w krajobrazie intensywnej produkcji rolnej rzadko przekracza dziś jedną parę na kilometr kwadratowy.

Częste pytania

Czy któraś zajmie budkę?

Nie. Obie gniazdują na ziemi albo tuż nad nią, w gęstej roślinności. Pomaga im łąka koszona późno i pas nieużytku, którego nikt nie wykasza w czerwcu.

Dlaczego kląskawka idzie na północ?

Atlas wiąże to ze zmianą preferencji siedliskowych: gatunek nie jest już tak silnie związany z wyżynami i pogórzami jak dawniej, a spektrum biotopów zajmowanych na niżu wydaje się węższe niż na południu. To typowy obraz gatunku poszerzającego zasięg wraz z ociepleniem.

Która jest łatwiejsza do zobaczenia?

Pokląskwa, ze względu na liczebność i równomierne rozmieszczenie. Kląskawkę poza południem kraju spotyka się w lokalnych skupiskach — szczególnie w okolicach dużych miast, w dolinach dużych rzek i na wybrzeżu.

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek