Liczby

Ptaki, których w Polsce przybywa

Paszkot podwoił liczebność w dekadzie, bażant niewiele mniej, a żuraw urósł z niecałych 9 tysięcy par do ponad 24 tysięcy. Wzrosty są mniej znane niż spadki, choć dotyczą podobnej liczby gatunków.

O ptakach mówi się zwykle w trybie ubywania i to uzasadnione — spadków jest więcej, a dotyczą gatunków, które trudniej odbudować. Ale ta sama tabela ma drugą stronę i warto ją znać, bo pokazuje, co działa.

Poniżej dwadzieścia gatunków z największym wzrostem wskaźnika liczebności w dekadzie 2000–2010.

Dwadzieścia największych wzrostów

Paszkot: +131,8 % — silny wzrost
Bażant: +122,4 % — silny wzrost
Kląskawka: +96,9 % — umiarkowany wzrost
Pleszka: +96,2 % — umiarkowany wzrost
Lerka: +88,1 % — umiarkowany wzrost
Żuraw: +87,7 % — umiarkowany wzrost
Zniczek: +77,4 % — umiarkowany wzrost
Błotniak łąkowy: +54,4 % — niepewny
Śpiewak: +42 % — umiarkowany wzrost
Srokosz: +41,6 % — niepewny
Kapturka: +38,6 % — umiarkowany wzrost
Sosnówka: +37,4 % — umiarkowany wzrost
Pustułka: +37 % — niepewny
Jerzyk: +36,2 % — umiarkowany wzrost
Kopciuszek: +35,8 % — umiarkowany wzrost
Czubatka: +33,6 % — umiarkowany wzrost
Pliszka siwa: +33,6 % — umiarkowany wzrost
Dzięcioł czarny: +33,5 % — umiarkowany wzrost
Pełzacz leśny: +32,3 % — umiarkowany wzrost
Potrzeszcz: +29,8 % — umiarkowany wzrost

Powody są różne i rzadko mają wspólny mianownik. Żuraw i bocian czarny skorzystały na ochronie strefowej i na tym, że przestano ich strzelać. Bażanta w dużej mierze zasilają wsiedlenia z hodowli, co atlas zaznacza wprost przy tym gatunku. Kląskawka i zniczek przesuwają zasięg na północ wraz z ocieplaniem klimatu.

Paszkot z kolei rozszerzył siedlisko: pierwotnie był ptakiem lasów górskich i dopiero w XIX wieku zaczął schodzić na niż. Jego wzrost to ciąg dalszy procesu, który trwa od dwustu lat.

Częste pytania

Czy wzrost jednego gatunku równoważy spadek innego?

Nie. Gatunki nie są wymienne: żuraw nie zajmie miejsca czajki, bo potrzebuje innego siedliska. Sumowanie liczebności różnych ptaków w jeden wskaźnik „stanu przyrody” zaciera dokładnie to, co jest istotne.

Opisy gatunków z tego zestawienia

Turdus viscivorus

Phasianus colchicus

Saxicola rubicola

Phoenicurus phoenicurus

Lullula arborea

Grus grus

Regulus ignicapilla

Turdus philomelos

Lanius excubitor

Sylvia atricapilla

Periparus ater

Falco tinnunculus

Skąd to wiemy

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — tabela zbiorcza (liczebność krajowa, zajętość powierzchni, status) oraz karty gatunków (udział w populacji UE, trendy 2000–2010).
Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych, prowadzony przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wraz ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN — źródło danych, na których opiera się atlas.

Ptasie Domki

Skąd te liczby

Każdy gatunek z tabeli ma u nas stronę z liczebnością krajową, przedziałem szacunku i trendem — razem z podaniem rozdziału atlasu.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek