Budka typu P

Pleszka

Gatunek zasiedla budkę typu P — wejście 80 × 70 mm.

Pleszka (Phoenicurus phoenicurus)
Fot. Aconcagua ( talk ), Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Phoenicurus phoenicurus
Nazwa angielska
Common Redstart
Typ budki
P
Zajmuje także
A, B, D
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
134 000 par
Przedział szacunku
111 000 – 163 000
Zajętość powierzchni kraju
18,1 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
A1 28 mm A 33 mm B 47 mm D 85 mm E 150 mm
Średnice otworów wlotowych w skali: A1 28 mm, A 33 mm, B 47 mm, D 85 mm, E 150 mm. Wyróżniony jest typ P. Za Mikuskiem (2012).

Dlaczego akurat typ P

Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Pleszka potrzebuje jednocześnie rzadkiej i niskiej roślinności do żerowania oraz dziupli do gniazdowania. Taki układ znajduje w biotopach półotwartych i prześwietlonych: luźno rosnące drzewa, skąpy podszyt i runo, kawałki odkrytej gleby. Dlatego jej głównym środowiskiem w Polsce są zwarte kompleksy suchych borów sosnowych — a naturalne dziuple bywają w nich zastępowane budkami.

Drugim jej biotopem są środowiska typowo ludzkie: obrzeża miejscowości, miejskie tereny zielone, ogrody i parki, przy czym woli zabudowę peryferyjną od zwartej. Unika bezdrzewnego krajobrazu pól i pastwisk. Preferuje niziny i klimat suchy, poniżej sześciuset milimetrów opadu rocznie.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 134 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 111 000 do 163 000. Gatunek stwierdzono na 18,1 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 96,2 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,2 % w dół, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 6,7 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Atlas wprost pisze, że w borach sosnowych substytutem naturalnych dziupli bywają dla pleszki budki lęgowe — to jeden z niewielu przypadków, gdy sztuczna dziupla współtworzy podstawowe siedlisko gatunku, a nie tylko je uzupełnia. Wzrostowi liczebności sprzyja też gospodarka w starszych borach: przerzedzanie drzewostanu, zręby i usuwanie podszytu.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka półotwarta. Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 134 000 par, w przedziale od 111 000 do 163 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A, B, D. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu P

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest