Budka typu P
Pleszka
Gatunek zasiedla budkę typu P — wejście 80 × 70 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Phoenicurus phoenicurus
- Nazwa angielska
- Common Redstart
- Typ budki
- P
- Zajmuje także
- A, B, D
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 134 000 par
- Przedział szacunku
- 111 000 – 163 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 18,1 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- najmniejszej troski (LC)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ P
Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Pleszka potrzebuje jednocześnie rzadkiej i niskiej roślinności do żerowania oraz dziupli do gniazdowania. Taki układ znajduje w biotopach półotwartych i prześwietlonych: luźno rosnące drzewa, skąpy podszyt i runo, kawałki odkrytej gleby. Dlatego jej głównym środowiskiem w Polsce są zwarte kompleksy suchych borów sosnowych — a naturalne dziuple bywają w nich zastępowane budkami.
Drugim jej biotopem są środowiska typowo ludzkie: obrzeża miejscowości, miejskie tereny zielone, ogrody i parki, przy czym woli zabudowę peryferyjną od zwartej. Unika bezdrzewnego krajobrazu pól i pastwisk. Preferuje niziny i klimat suchy, poniżej sześciuset milimetrów opadu rocznie.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 134 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 111 000 do 163 000. Gatunek stwierdzono na 18,1 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 96,2 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,2 % w dół, czyli stabilny.
W Polsce gniazduje 6,7 % unijnej populacji tego gatunku.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Atlas wprost pisze, że w borach sosnowych substytutem naturalnych dziupli bywają dla pleszki budki lęgowe — to jeden z niewielu przypadków, gdy sztuczna dziupla współtworzy podstawowe siedlisko gatunku, a nie tylko je uzupełnia. Wzrostowi liczebności sprzyja też gospodarka w starszych borach: przerzedzanie drzewostanu, zręby i usuwanie podszytu.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka półotwarta. Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 134 000 par, w przedziale od 111 000 do 163 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A, B, D. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu P
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.