Budka typu P

Pliszka górska

Gatunek zasiedla budkę typu P — wejście 80 × 70 mm.

Pliszka górska (Motacilla cinerea)
Fot. gailhampshire from Cradley, Malvern, U.K, Wikimedia Commons, licencja CC BY 2.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Motacilla cinerea
Nazwa angielska
Grey Wagtail
Zajmuje także
P
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
18 400 par
Przedział szacunku
12 600 – 27 000
Zajętość powierzchni kraju
1,8 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
narażony (VU)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
A1 28 mm A 33 mm B 47 mm D 85 mm E 150 mm
Średnice otworów wlotowych w skali: A1 28 mm, A 33 mm, B 47 mm, D 85 mm, E 150 mm. Wyróżniony jest typ P. Za Mikuskiem (2012).

Dlaczego akurat typ P

Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Pliszka górska zasiedla doliny wartko płynących strumieni o urozmaiconym korycie — z kamieniami i zróżnicowanym dnem, bo to ono daje jej pokarm. Takich szczegółów nie widać z satelity, więc atlas przewiduje jej występowanie pośrednio: przez urozmaicenie rzeźby terenu i wysokość nad poziomem morza, bo od nich zależy, czy takie cieki w ogóle istnieją.

Stąd preferencja dla chłodnego klimatu górskiego o wysokich i sezonowych opadach. Sprzyja jej też obecność drobnych lasów i zadrzewień o powikłanym kształcie, a sąsiedztwa człowieka nie unika. W Polsce najwyższe zagęszczenia osiąga w Karpatach i Sudetach oraz na ich przedgórzach; poza górami jest bardzo nieliczna i występuje wyspowo.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 18 400 par lęgowych — z przedziałem ufności od 12 600 do 27 000. Gatunek stwierdzono na 1,8 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował spadek liczebności o 58,2 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany spadek. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 0,6 % w górę, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 2,5 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Przy tym gatunku warto znać ograniczenie danych: pliszkę górską stwierdzono zaledwie na trzydziestu trzech z siedmiuset osiemdziesięciu badanych powierzchni, z czego tylko na dziewięciu poza górami. Autorzy atlasu opublikowali szacunki mimo małej próby, bo gatunek silnie zmniejsza liczebność, ale sami zaznaczają, że wnioskowanie jest tu mniej pewne niż przy ptakach pospolitych.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka półotwarta. Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 18 400 par, w przedziale od 12 600 do 27 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: P. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu P

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest