Budka typu P

Kopciuszek

Gatunek zasiedla budkę typu P — wejście 80 × 70 mm.

Kopciuszek (Phoenicurus ochruros)
Fot. Siva301in, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Phoenicurus ochruros
Nazwa angielska
Black Redstart
Zajmuje także
P
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
672 000 par
Przedział szacunku
588 000 – 768 000
Zajętość powierzchni kraju
44,7 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
A1 28 mm A 33 mm B 47 mm D 85 mm E 150 mm
Średnice otworów wlotowych w skali: A1 28 mm, A 33 mm, B 47 mm, D 85 mm, E 150 mm. Wyróżniony jest typ P. Za Mikuskiem (2012).

Dlaczego akurat typ P

Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Kopciuszek gnieździ się prawie wyłącznie na terenach zabudowanych i jego zagęszczenie idzie w parze z miarami urbanizacji: udziałem zabudowy, natężeniem sztucznego oświetlenia, liczbą gospodarstw i zagęszczeniem ludzi. Pierwotnie był ptakiem terenów otwartych ze skałami i w Tatrach czy na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej nadal gnieździ się w takich miejscach.

Występuje nie tylko w miastach, ale i w mniejszych miejscowościach w krajobrazie rolniczym — optymalny udział pól wynosi dla niego od czterdziestu do osiemdziesięciu procent. Chętnie zajmuje bardzo luźną zabudowę z ogrodami i drobnymi działkami. Lasów unika, choć potrafi zagnieździć się nawet w borze, zawsze jednak przy zabudowaniach.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 672 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 588 000 do 768 000. Gatunek stwierdzono na 44,7 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 35,8 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 8,3 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.

W Polsce gniazduje 15,8 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

To rzadki przypadek, gdy atlas mówi „nie trzeba”: przy dużej plastyczności w wyborze miejsca na gniazdo i nawet trzech lęgach w roku kopciuszek nie wymaga zabiegów ochronnych na lęgowiskach. Półotwarta budka pod okapem bywa dla niego wygodna, ale jest udogodnieniem, nie ratunkiem.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka półotwarta. Zamiast okrągłego otworu ma szparę. Wymiary wejścia: 80 × 70 mm.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 672 000 par, w przedziale od 588 000 do 768 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: P. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu P

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest