Poradnik

Sosnówka czy czubatka

Obie są sikorami boru sosnowego i obie zajmują budkę typu A z otworem 28 mm. Czubatkę rozpoznasz od razu po nastroszonym czubku na głowie; sosnówka ma białą plamę na karku i wygląda jak mała, matowa bogatka. Czubatka jest przy tym bardziej wybredna wobec lasu.

To para, przy której cecha rozpoznawcza jest wyjątkowo wygodna: czubatka ma na głowie sterczący, czarno-biały czubek, którego nie ma żadna inna krajowa sikora. Problem zaczyna się wtedy, gdy ptak siedzi tyłem albo przemyka między gałęziami.

Wtedy pomaga to, czego wymagają od lasu — bo mimo wspólnego środowiska nie są tak samo wybredne.

Co sprawdzić

  1. Czubek

    Czubatka ma nastroszony, czarno-biało kreskowany czubek. Jeśli go widzisz, sprawa jest zamknięta — to jedyna krajowa sikora z czubkiem.

  2. Kark

    Sosnówka ma na karku wyraźną białą plamę, która ciągnie się w dół od czarnej czapeczki. Z profilu wygląda jak mniejsza i bardziej matowa bogatka, bez żółtego spodu i bez czarnego krawata.

  3. Rodzaj boru

    Czubatka jest bardziej wybredna: najliczniejsza w lasach iglastych zajmujących ponad siedemdziesiąt procent powierzchni, o niskiej produkcji pierwotnej — czyli w typowych, ubogich borach sosnowych. Woli duże i jednolite kompleksy.

  4. Tolerancja na urozmaicenie

    Sosnówka też jest gatunkiem borów, ale nie stroni od obszarów leśnych o bardziej urozmaiconej strukturze — z dużym udziałem skrajów, poręb i rozdrobnionych płatów. Tam, gdzie las jest mozaikowaty, szansa na sosnówkę jest większa niż na czubatkę.

  5. Budka

    Ta sama dla obu: typ A z otworem 28 mm. Mniejszy wlot ma tu znaczenie praktyczne, bo wyklucza bogatkę, która przy otworze 33 mm wygrywa konkurencję z obiema.

Częste pytania

Czy obie zajmą budkę?

Tak, obie są dziuplakami i obie korzystają ze skrzynek. Warunek jest jeden: budka musi wisieć w borze. W parku miejskim z otworem 28 mm zamieszka modraszka, nie sosnówka.

Czy czubatka kuje własną dziuplę?

Czubatka potrafi wykuwać dziuple w spróchniałym drewnie, podobnie jak czarnogłówka, ale korzysta też z gotowych i ze skrzynek. Dlatego pozostawienie w borze martwych, stojących drzew robi dla niej więcej niż sama budka.

Którą częściej zobaczę przy karmniku?

Sosnówkę — jest mniej związana ze zwartym borem i częściej zapuszcza się w okolice zabudowy. Obie chętnie biorą słonecznik.

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.
  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek