Poradnik

Gdzie zgłosić znalezionego ptaka

Ranny ptak: ośrodek rehabilitacji dzikich zwierząt, wykaz prowadzi GDOŚ — zadzwoń, zanim pojedziesz. Ptak z obrączką: Centrala Obrączkowania Ptaków. Martwy ptak pod szybą: Ogólnopolski Rejestr Kolizji. Każde z tych zgłoszeń idzie gdzie indziej.

Najczęstszy błąd nie polega na tym, że ktoś nie chce pomóc, tylko na tym, że dzwoni pod zły numer i traci na to pół dnia. Organizacje ochrony przyrody nie prowadzą ośrodków dla zwierząt i nie przyjmują ptaków — OTOP prosi wprost, żeby zgłaszać się bezpośrednio do ośrodków rehabilitacji.

Adresat zależy od tego, co masz przed sobą. Poniżej cztery sytuacje, które trafiają do czterech różnych miejsc, i dane, które warto mieć pod ręką, zanim podniesiesz słuchawkę.

Do kogo z czym

  1. Ranny albo osłabiony ptak — ośrodek rehabilitacji

    Wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt prowadzi Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska i publikuje go na gov.pl; regionalne dyrekcje mają wykazy dla swoich województw. Zadzwoń, zanim wsiądziesz do samochodu: ośrodki mają ograniczoną liczbę miejsc i nie każdy przyjmuje każdy gatunek.

  2. Gatunek objęty ochroną — dodatkowo RDOŚ

    Zdarzenie z udziałem zwierzęcia objętego ochroną gatunkową zgłasza się do regionalnej dyrekcji ochrony środowiska. To ten sam organ, który wydaje zezwolenia na odstępstwa od zakazów wobec gatunków chronionych.

  3. Ptak z obrączką — Centrala Obrączkowania Ptaków

    Zgłoszenie przyjmuje Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii PAN, przez formularz POLRING albo pocztą. Przy ptaku martwym dołącza się samą obrączkę. Zgłaszający dostaje z powrotem informację o okolicznościach zaobrączkowania — kiedy i gdzie ten ptak został oznakowany.

  4. Ptak zabity przez szybę — rejestr kolizji

    Ogólnopolski Rejestr Kolizji Ptaków ze Szklanymi Elementami Infrastruktury zbiera takie stwierdzenia na stronie szklanepulapki.pl. Pojedyncze zgłoszenie niewiele znaczy, ale to z nich powstaje mapa miejsc, w których szkło zabija regularnie.

  5. Przygotuj dane przed zgłoszeniem

    Przy obrączce Centrala prosi o siedem rzeczy: co jest na niej wytłoczone razem z numerem, kiedy i gdzie ptak został znaleziony, w jakim był stanie, na co zginął albo od czego ucierpiał, jeśli da się to ustalić, co się z nim dalej stało, jaki to gatunek oraz kto zgłasza — z adresem do odpowiedzi.

Częste pytania

Czy mogę przewieźć rannego ptaka sam?

Tak, ale najpierw zadzwoń do ośrodka i ustal, czy przyjmie ten gatunek. Przewóz w kartonowym pudełku z otworami wentylacyjnymi, w ciszy i bez zaglądania po drodze.

Co daje zgłoszenie obrączki?

Twój ptak dopisuje się do bazy, w której jest już ponad 4,2 mln ptaków znakowanych w Polsce od 1931 roku i ponad 720 tysięcy ponownych stwierdzeń. Rocznie przybywa około 150 tysięcy nowo obrączkowanych i 120 tysięcy wiadomości powrotnych. Bez tych wiadomości obrączka nie mówi nic.

Znalazłem martwego ptaka bez obrączki. Zgłaszać?

Jeśli leżał pod szybą albo pod przezroczystym ekranem — tak, do Ogólnopolskiego Rejestru Kolizji. Rejestr zbiera właśnie takie pojedyncze stwierdzenia i to z nich powstaje obraz miejsc, w których szkło zabija regularnie.

Czy mogę zatrzymać ptaka do czasu, aż wydobrzeje?

Nie. Trzymanie dzikiego ptaka jest w Polsce nielegalne, a odstępstwa od zakazów wobec gatunków chronionych wymagają zezwolenia właściwego organu.

Skąd to wiemy

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, „Wykaz ośrodków rehabilitacji zwierząt” — rejestr prowadzony przez GDOŚ, aktualizowany na gov.pl.
  • Stacja Ornitologiczna Muzeum i Instytutu Zoologii PAN, Centrala Obrączkowania Ptaków — zakres danych przy zgłoszeniu obrączki oraz wielkość bazy (ponad 4,2 mln ptaków znakowanych od 1931 r.).
  • Tomalka-Sadownik A., Zyśk-Gorczyńska E., „Sposoby zapobiegania kolizjom ptaków z szybami okiennymi”, Ogólnopolski Rejestr Kolizji Ptaków ze Szklanymi Elementami Infrastruktury („Szklane pułapki”) — szerokości i odstępy oznaczeń, skuteczność metod, skala zjawiska.
  • Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, „Nie daj się skusić pierzastej kuleczce” — rozróżnienie pisklęcia i podlota, postępowanie oraz przeżywalność pierwszego roku.
  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody — zakazy wobec gatunków chronionych, kompetencje do wydawania zezwoleń (art. 56 ust. 1 i 2), odpowiedzialność za wykroczenie (art. 131 pkt 14).

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek