Poradnik

Remont elewacji a ptaki: co wolno

Zatkanie otworów wentylacyjnych stropodachu bez zezwolenia RDOŚ jest naruszeniem zakazów ochrony gatunkowej — wykroczeniem zagrożonym grzywną, a nawet aresztem. Ekspertyza ornitologiczna nie jest wymogiem ustawowym, tylko sposobem, żeby uniknąć tego naruszenia.

Docieplenie bloku styropianem zatyka szczeliny w ścianach i zamyka otwory prowadzące do stropodachu. Dla jerzyka, wróbla i kawki to nie jest utrudnienie, tylko likwidacja miejsca lęgowego — a te same pary wracają do tego samego otworu przez lata.

Prawo nie zabrania docieplania. Zabrania zabijania, okaleczania, płoszenia i niepokojenia ptaków oraz niszczenia ich siedlisk, czyli miejsc rozrodu, wychowu młodych i schronień. Zamknięcie otworu bez zezwolenia mieści się w tym ostatnim.

Jak przeprowadzić docieplenie zgodnie z przepisami

  1. Sprawdź budynek przed przetargiem, nie po nim

    Inwentaryzację warto mieć przed ogłoszeniem przetargu na roboty, bo od jej wyniku zależy termin i zakres prac. Zlecona po podpisaniu umowy służy już tylko do tłumaczenia się.

  2. Wiedz, czym jest ekspertyza ornitologiczna, a czym nie

    GDOŚ opisuje ją jako rekomendację, a nie wymóg ustawowy — ma ułatwić zaplanowanie prac. Obowiązkiem prawnym jest nie naruszyć zakazów; ekspertyza to najprostszy sposób, żeby wiedzieć, czego się nie narusza.

  3. Wystąp o zezwolenie, jeśli otwory mają zostać zamknięte

    Zezwolenia udziela właściwy miejscowo regionalny dyrektor ochrony środowiska. Dotyczy to sytuacji, w której trzeba zabezpieczyć albo zlikwidować miejsca, gdzie stwierdzono obecność zwierząt chronionych.

  4. Prace zasadnicze prowadź poza sezonem lęgowym

    Dla jerzyka bezpieczny okres to wrzesień–luty, dla kawek i wróbli październik–luty. Remonty od marca, gdy lęgi zaczynają wróble, do drugiej połowy sierpnia, gdy kończą je jerzyki, zagrażają lęgom i ptakom.

  5. Skrzynki montuj przed ociepleniem, nie po

    Skrzynki lęgowe wbudowywane w warstwę izolacji zakłada się przed jej wykonaniem. Doklejanie budek do gotowej elewacji jest droższe i wygląda dokładnie tak, jak wygląda.

  6. Na koniec sprawdź wszystkie wloty

    Weryfikacja wlotów i skrzynek po zakończeniu prac jest ostatnim momentem, w którym da się wykryć otwór zaklejony przez pomyłkę. Prace warto prowadzić pod nadzorem przeszkolonej osoby.

Częste pytania

Czy spółdzielnia musi zamawiać ekspertyzę?

Z przepisów nie wynika taki obowiązek — GDOŚ traktuje ekspertyzę jako rekomendację. Wynika za to obowiązek nienaruszenia zakazów, a bez rozpoznania budynku trudno wykazać, że się ich nie naruszyło.

Co grozi za zatkanie otworów z ptakami w środku?

Złamanie zakazów ochrony gatunkowej traktuje się jak wykroczenie, za które grozi grzywna, a w cięższych przypadkach areszt. Osobno mogą wejść w grę przepisy o ochronie zwierząt, o szkodach w środowisku i Kodeks karny.

Jakie gatunki gnieżdżą się na blokach?

Najczęściej gołębie, wróble, kawki, jerzyki, szpaki i oknówki. Jerzyk i kawka korzystają z otworów stropodachu, oknówka z gniazd pod okapem, wróbel niemal z każdej szczeliny.

Czy można zamknąć otwory zimą, gdy ptaków nie ma?

Brak ptaków w danym dniu nie znosi ochrony miejsca lęgowego, do którego wracają co roku. Zamknięcie otworu bez zezwolenia RDOŚ jest naruszeniem także poza sezonem.

Skąd to wiemy

  • Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, „Ochrona ptaków podczas prac termomodernizacyjnych” — status ekspertyzy ornitologicznej, zezwolenie RDOŚ na zamknięcie otworów, sankcje.
  • Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody — zakazy wobec gatunków chronionych, kompetencje do wydawania zezwoleń (art. 56 ust. 1 i 2), odpowiedzialność za wykroczenie (art. 131 pkt 14).

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek