Poradnik

Śpiewak, kwiczoł czy paszkot

Trzy szare drozdy, które łatwo pomylić, a które zajmują trzy różne krajobrazy. Śpiewak siedzi w lesie mieszanym, kwiczoł w ekstensywnym krajobrazie rolniczym z sadami, paszkot w borach — a najlepiej w górach, między sześciuset a ośmiuset metrami.

Kos jest czarny i nie sprawia kłopotu. Pozostałe trzy krajowe drozdy są brązowo-szare z nakrapianym spodem i to je łączy — a w terenie rozdziela je przede wszystkim miejsce, w którym stoisz.

Atlas opisuje ich wymagania na tyle różnie, że da się je rozdzielić bez lornetki: jeden chce lasu, drugi pola z sadami, trzeci gór.

Trzy krajobrazy

  1. Śpiewak — las mieszany

    Występuje we wszystkich typach drzewostanów, ale najliczniejszy tam, gdzie rzeźba jest urozmaicona, a wnętrze lasu zajmuje dużą część powierzchni. Optymalny udział borów to około trzech piątych. Najwięcej w Karpatach, Sudetach i na Mazurach, najmniej na nizinach bez lasów.

  2. Kwiczoł — sady i ekstensywne pole

    Unika zwartych drzewostanów, a wybiera ekstensywnie użytkowany krajobraz rolniczy z udziałem pól między dwiema piątymi a czterema piątymi powierzchni, urozmaicony drobnymi lasami, zadrzewieniami i sadami. Najwyższe zagęszczenia w okolicach sadów jabłoniowych — pod Grójcem, Warką i Sandomierzem.

  3. Paszkot — bór, najlepiej górski

    Przede wszystkim ptak lasów iglastych, z maksimum w lasach górskich między sześciuset a ośmiuset metrami. Pól uprawnych zdecydowanie unika. Na niżu trafia się w Borach Dolnośląskich, Puszczy Rzepińskiej, Noteckiej i Drawskiej, Borach Tucholskich, Puszczy Piskiej i Augustowskiej.

  4. Kolonijność

    To cecha wyłącznie kwiczoła: tworzy luźne kolonie lęgowe, więc lokalnie osiąga kilkadziesiąt par na kilometr kwadratowy przy średniej krajowej 2,86. Śpiewak i paszkot gniazdują pojedynczo.

  5. Liczby

    Kwiczoł 2,86 pary na kilometr kwadratowy i około 900 tysięcy par. Śpiewak 1,91 pary i 600 tysięcy. Paszkot 0,25 pary i ponad 100 tysięcy — najrzadszy z trójki, ale i najszybciej rosnący.

Częste pytania

Który rośnie najszybciej?

Paszkot, i to zdecydowanie: 132 % wzrostu liczebności w dekadzie, z 47 tysięcy par w roku 2000 do ponad 100 tysięcy. Pierwotnie był gatunkiem lasów górskich i dopiero w XIX wieku zaczął schodzić na niż — jego wzrost to ciąg dalszy procesu, który trwa od dwustu lat. Śpiewak rośnie umiarkowanie, kwiczoł jest w Europie stabilny.

Czy któryś zajmie budkę?

Nie. Wszystkie trzy budują otwarte gniazda: śpiewak i kwiczoł w rozwidleniach i na krzewach, paszkot wysoko w koronie. Zajmą natomiast półkę albo daszek pod okapem, jeśli gniazdo trzeba czymś podeprzeć.

A kos?

Kos to czwarty krajowy drozd i najliczniejszy z nich: 4,62 pary na kilometr kwadratowy i około 1,4 miliona par. Jest gatunkiem leśnym, ale znosi bardzo szeroki zakres — optymalny udział wnętrza lasu wynosi u niego od jednej piątej do czterech piątych, czyli ani pole, ani puszcza. Dlatego jest w każdym ogrodzie.

Skąd to wiemy

  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i kategoria SPEC.

Ptasie Domki

Sprawdź, co gniazduje u ciebie

Opisaliśmy dziewięćdziesiąt kilka gatunków: gdzie żyją, czego potrzebują i czy budka lęgowa którymkolwiek z nich pomaga. Każdy z podanym źródłem.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek