Krzyżówka

Dlaczego akurat typ E

Największa z budek zamkniętych. W lesie wiesza się zwykle najwyżej jedną na 100 ha.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Krzyżówka jest gatunkiem bardzo plastycznym i jej wybór miejsca zależy głównie od tego, co lokalnie dostępne. Najwyższe zagęszczenia osiąga w dolinach rzecznych — ta prawidłowość jest niezależna od regionu, słabnie tylko tam, gdzie dużo jest jezior i innych stałych zbiorników.

W obrębie dużych dolin rzecznych wybiera drobne zadrzewienia i unika zwartych lasów; poza dolinami jest odwrotnie — zadrzewień unika, a wielkie kompleksy leśne nie robią jej różnicy. Tam, gdzie zbiorników wodnych prawie nie ma, liczy się udział łąk i pastwisk, przy czym omija obszary intensywnego wypasu, co wskazuje na upodobanie do łąk wilgotnych, niekoszonych i niewypasanych. Jest związana z łagodnym klimatem i rzadka powyżej dwustu metrów nad poziomem morza.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 263 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 233 000 do 296 000. Gatunek stwierdzono na 20,4 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 13,7 %, co Atlas klasyfikuje jako trend stabilny. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 4,3 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.

W Polsce gniazduje 11,7 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Atlas stwierdza wprost, że nie ma danych wskazujących, by liczebność i rozpowszechnienie krzyżówki były dziś ograniczane dostępnością miejsc gniazdowych. Budka dla kaczki ma więc sens tam, gdzie chodzi o konkretny zbiornik, brzeg pozbawiony osłony albo obserwację — a nie o ratowanie gatunku.