Budka typu D

Kawka

Gatunek zasiedla budkę typu D — otwór o średnicy 85 mm.

Kawka (Corvus monedula)
Fot. User:MatthiasKabel, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Corvus monedula
Nazwa angielska
Eurasian Jackdaw
Typ budki
D
Zajmuje także
E
Średnica otworu
85 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
239 000 par
Przedział szacunku
209 000 – 272 000
Zajętość powierzchni kraju
11,8 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
A1 28 mm A 33 mm B 47 mm D 85 mm E 150 mm
Średnice otworów wlotowych w skali: A1 28 mm, A 33 mm, B 47 mm, D 85 mm, E 150 mm. Wyróżniony jest typ D. Za Mikuskiem (2012).

Dlaczego akurat typ D

W miastach i parkach wiesza się je w skupiskach, bo kawki gniazdują koloniami. W lesie — co najmniej 500 m od siebie.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

O liczebności kawki decyduje udział zabudowy miejskiej, najchętniej powyżej trzydziestu procent, a także terenów przemysłowych, handlowych i komunikacyjnych. Na luźniejszej zabudowie wiejskiej występuje w niższych zagęszczeniach, a w krajobrazie rolniczym jeszcze rzadziej — wybiera tam miejsca o urozmaiconym pokryciu terenu i luźno rozrzuconych gospodarstwach.

Dużych kompleksów leśnych unika, we wnętrzu zwartych puszcz nie występuje wcale; woli za to niewielkie lasy komunalne, parki i cmentarze. Jest gatunkiem nizinnym, najliczniejszym poniżej dwustu metrów nad poziomem morza, i preferuje klimat kontynentalny. W Polsce zagęszczenia rosną wyraźnie ze wschodu na zachód, na korzyść wschodu.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 239 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 209 000 do 272 000. Gatunek stwierdzono na 11,8 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 14,5 %, co Atlas klasyfikuje jako trend stabilny. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,5 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.

W Polsce gniazduje 7,3 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Kawka zajmuje skrzynki lęgowe, co pozwala nadrabiać lokalne straty w miejscach gniazdowych — a te w miastach znikają razem z zabezpieczaniem kominów, stropodachów i wież. Skrzynka typu D w takim miejscu jest bezpośrednim zamiennikiem tego, co zostało zamknięte.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu D — otwór wlotowy o średnicy 85 mm. W miastach i parkach wiesza się je w skupiskach, bo kawki gniazdują koloniami. W lesie — co najmniej 500 m od siebie.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 239 000 par, w przedziale od 209 000 do 272 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: E. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu D

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest