Budka typu B
Szpak
Gatunek zasiedla budkę typu B — otwór o średnicy 47 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Sturnus vulgaris
- Nazwa angielska
- Common Starling
- Typ budki
- B
- Zajmuje także
- D
- Średnica otworu
- 47 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 2 141 000 par
- Przedział szacunku
- 1 949 000 – 2 353 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 77,8 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- najmniejszej troski (LC)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ B
Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Szpak potrzebuje dwóch rzeczy naraz i to one wyznaczają jego zasięg: dziupli albo ich współczesnych zamienników na gniazdo oraz terenów otwartych z niską roślinnością na żerowanie. Trawnik, pastwisko i łąka są dla niego równie ważne co drzewo z dziuplą, dlatego samo posadzenie drzew nic mu nie daje.
Z tego powodu jest dziś najliczniejszy w miastach — jego zagęszczenie rośnie wraz z udziałem terenów zabudowanych. Drugim jego środowiskiem jest urozmaicony krajobraz rolniczy: mozaika pól, łąk, pastwisk, luźnej zabudowy i drobnych zadrzewień. Unika zwartych lasów, zwłaszcza borów, ale nie stroni od drzewostanów porozcinanych i bogatych w skraje.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 2 141 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 1 949 000 do 2 353 000. Gatunek stwierdzono na 77,8 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 22,6 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,8 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.
W Polsce gniazduje 9,9 % unijnej populacji tego gatunku.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Atlas wiąże wzrost liczebności szpaka w Polsce z zasiedlaniem terenów zurbanizowanych i podmiejskich, które są dziś jego głównym miejscem gniazdowania. Budka typu B na skraju osiedla, parku albo sadu trafia więc dokładnie w to środowisko, w którym gatunek się obecnie utrzymuje.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu B — otwór wlotowy o średnicy 47 mm. Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 2 141 000 par, w przedziale od 1 949 000 do 2 353 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: D. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu B
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.