Budka typu B

Szpak

Gatunek zasiedla budkę typu B — otwór o średnicy 47 mm.

Szpak (Sturnus vulgaris)
Fot. marsupium photography, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 2.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Sturnus vulgaris
Nazwa angielska
Common Starling
Typ budki
B
Zajmuje także
D
Średnica otworu
47 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
2 141 000 par
Przedział szacunku
1 949 000 – 2 353 000
Zajętość powierzchni kraju
77,8 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
najmniejszej troski (LC)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
140 mm 300 mm 260 mm ⌀ 47 mm
Przekrój budki typu B: dno 140 mm, wysokość wnętrza 300 mm, otwór o średnicy 47 mm w odległości 260 mm od dna.

Dlaczego akurat typ B

Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Szpak potrzebuje dwóch rzeczy naraz i to one wyznaczają jego zasięg: dziupli albo ich współczesnych zamienników na gniazdo oraz terenów otwartych z niską roślinnością na żerowanie. Trawnik, pastwisko i łąka są dla niego równie ważne co drzewo z dziuplą, dlatego samo posadzenie drzew nic mu nie daje.

Z tego powodu jest dziś najliczniejszy w miastach — jego zagęszczenie rośnie wraz z udziałem terenów zabudowanych. Drugim jego środowiskiem jest urozmaicony krajobraz rolniczy: mozaika pól, łąk, pastwisk, luźnej zabudowy i drobnych zadrzewień. Unika zwartych lasów, zwłaszcza borów, ale nie stroni od drzewostanów porozcinanych i bogatych w skraje.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 2 141 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 1 949 000 do 2 353 000. Gatunek stwierdzono na 77,8 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 22,6 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,8 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.

W Polsce gniazduje 9,9 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Atlas wiąże wzrost liczebności szpaka w Polsce z zasiedlaniem terenów zurbanizowanych i podmiejskich, które są dziś jego głównym miejscem gniazdowania. Budka typu B na skraju osiedla, parku albo sadu trafia więc dokładnie w to środowisko, w którym gatunek się obecnie utrzymuje.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu B — otwór wlotowy o średnicy 47 mm. Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 2 141 000 par, w przedziale od 1 949 000 do 2 353 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: D. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu B

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest