Kowalik

Dlaczego akurat typ B

Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Kowalik jest gatunkiem typowo leśnym i to on z tej listy najbardziej potrzebuje wnętrza lasu. Preferuje duże, zwarte kompleksy lasów mieszanych o zróżnicowanym składzie gatunkowym i urozmaiconej rzeźbie. Drzewostany iglaste zasiedla mniej chętnie, a wewnątrz dużych kompleksów wręcz unika połaci czysto borowych.

Tam, gdzie lasu prawie nie ma, staje się mniej wybredny — gnieździ się wtedy we wszystkich typach drzewostanów i w drobnych zadrzewieniach, najchętniej liściastych. Sąsiedztwa człowieka nie unika, unika otwartej przestrzeni, zwłaszcza pól. W Polsce najliczniejszy w Karpatach, Sudetach, na Pomorzu i Mazurach.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 330 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 303 000 do 359 000. Gatunek stwierdzono na 26,6 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 15,8 %, co Atlas klasyfikuje jako trend stabilny. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 5,2 % w górę, czyli umiarkowany wzrost.

W Polsce gniazduje 4,7 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

To jest gatunek, przy którym atlas mówi o budkach najbardziej wprost: w młodszych drzewostanach i w lasach silnie użytkowanych gospodarczo liczebność kowalika bywa ograniczana brakiem dziupli i rośnie po zawieszeniu skrzynek. Innymi słowy budka zastępuje tu coś, czego gospodarka leśna nie zostawiła — starych drzew z dziuplami.