Jerzyk

Dlaczego akurat typ B

Tam, gdzie mają zasiedlić ją szpaki, można powiesić kilka w jednym miejscu, nawet na jednym drzewie.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Pierwotnie jerzyk gniazdował na klifach, urwiskach skalnych i w dojrzałych drzewostanach — w dziuplach wykutych przez dzięcioły, co gdzieniegdzie robi do dziś. Współczesnym zamiennikiem pionowej ściany skalnej stały się ściany wysokich budynków i obecnie gatunek gniazduje niemal wyłącznie w miastach.

Dlatego jedynym czynnikiem, który realnie przewiduje jego zagęszczenie, jest udział terenów zabudowanych w krajobrazie. Poza miastem jerzyki widuje się głównie na żerowisku, nad łąkami i pastwiskami. W Polsce rozmieszczony wyspowo, liczniejszy na Górnym Śląsku i wokół dużych aglomeracji.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 98 500 par lęgowych — z przedziałem ufności od 64 200 do 151 000. Gatunek stwierdzono na 3,3 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował wzrost liczebności o 36,2 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany wzrost. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 3,6 % w górę, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 2,1 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Tu atlas formułuje wprost zalecenie praktyczne: remonty elewacji budynków, w których gniazdują jerzyki, powinny być połączone z dostarczeniem zastępczych miejsc gniazdowych w postaci skrzynek. Termomodernizacja zamyka szczeliny masowo i radykalnie, a skutki tej redukcji dla populacji nie są dziś jasne — w skali lokalnej mogą oznaczać duże spadki. Budka dla jerzyka jest więc elementem remontu, nie ozdobą po nim.