Budka typu A
Wróbel
Gatunek zasiedla budkę typu A — otwór o średnicy 33 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Passer domesticus
- Nazwa angielska
- House Sparrow
- Zajmuje także
- A, B
- Średnica otworu
- 33 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 6 588 000 par
- Przedział szacunku
- 6 185 000 – 7 017 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 50,3 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- najmniejszej troski (LC)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ A
Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
O występowaniu wróbla decyduje jedna rzecz: udział terenów zabudowanych. To gatunek związany z człowiekiem, wyraźnie unikający lasów, a zwłaszcza zwartych i rozległych kompleksów leśnych.
Poza miastem trzyma się krajobrazu rolniczego i jego zagęszczenie rośnie wraz z powierzchnią pól. Gdzie zabudowa miejska pokrywa mniej niż dwadzieścia procent powierzchni, liczebność wróbla idzie w parze z liczbą drobnych gospodarstw i rozproszeniem osadnictwa. Obszarów z dużym udziałem odłogów unika.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 6 588 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 6 185 000 do 7 017 000. Gatunek stwierdzono na 50,3 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował spadek liczebności o 20,9 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany spadek. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 0,8 % w dół, czyli stabilny.
W Polsce gniazduje 12,6 % unijnej populacji tego gatunku.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Wśród przyczyn spadków w populacjach miejskich atlas wymienia na pierwszym miejscu kurczącą się liczbę miejsc gniazdowych — skutek remontów i termomodernizacji budynków — a na drugim trudniejszy dostęp do pokarmu zimą. Budka dla wróbla jest więc odpowiedzią na konkretną, nazwaną przyczynę, a nie ogólnym gestem; najwięcej daje tam, gdzie właśnie ocieplono elewację.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu A — otwór wlotowy o średnicy 33 mm. Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 6 588 000 par, w przedziale od 6 185 000 do 7 017 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A, B. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu A
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.