Budka typu A
Czarnogłówka
Gatunek zasiedla budkę typu A — otwór o średnicy 33 mm.
.jpg){kind=link}
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Poecile montanus
- Nazwa angielska
- Willow Tit
- Zajmuje także
- A
- Średnica otworu
- 33 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 141 000 par
- Przedział szacunku
- 123 000 – 162 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 16,8 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- narażony (VU)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ A
Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Czarnogłówka zachowuje się jak dwa różne gatunki. Populacja leśna trzyma się lasu i unika ludzi: jej zagęszczenie rośnie z powierzchnią lasu, a najwyższe wartości osiąga tam, gdzie las mieszany zajmuje co najmniej sześćdziesiąt procent krajobrazu.
Tam, gdzie lasów mieszanych jest kilkanaście procent albo mniej, pojawia się populacja druga — związana z człowiekiem, z drobnymi zadrzewieniami, przydomowymi sadami i ogrodami. Jej zagęszczenie jest jednak wielokrotnie niższe niż leśnej. Obie łączy upodobanie do chłodu i wilgoci: najchętniej zasiedlają tereny o średniej rocznej temperaturze poniżej pięciu stopni i opadach powyżej dziewięciuset milimetrów.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 141 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 123 000 do 162 000. Gatunek stwierdzono na 16,8 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował spadek liczebności o 43,5 %, co Atlas klasyfikuje jako trend umiarkowany spadek. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 2,2 % w dół, czyli umiarkowany spadek.
W Polsce gniazduje 3,7 % unijnej populacji tego gatunku.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu A — otwór wlotowy o średnicy 33 mm. Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 141 000 par, w przedziale od 123 000 do 162 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu A
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.