Budka typu A
Sikora uboga
Gatunek zasiedla budkę typu A — otwór o średnicy 33 mm.
W skrócie
- Nazwa łacińska
- Poecile palustris
- Nazwa angielska
- Marsh Tit
- Zajmuje także
- A
- Średnica otworu
- 33 mm
- Wysokość zawieszenia
- 3–4 m
- Liczebność w Polsce
- 118 000 par
- Przedział szacunku
- 103 000 – 136 000
- Zajętość powierzchni kraju
- 11,3 %
- Status IUCN
- najmniejszej troski (LC)
- Status w Polsce
- narażony (VU)
- Ochrona prawna
- ochrona ścisła
Dlaczego akurat typ A
Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.
Gdzie żyje i czego potrzebuje
Sikora uboga wybiera bardzo urozmaicony krajobraz leśny — pod względem układu płatów lasu, składu gatunkowego drzew i rzeźby terenu naraz. Najwyższe zagęszczenia osiąga w zwartych kompleksach ze sporym udziałem lasów liściastych i mieszanych. Gnieździ się też w mniejszych drzewostanach o powikłanym kształcie, zwłaszcza gdy sąsiadują z łąkami, pastwiskami i terenami podmokłymi.
Nawet w borach potrafi się osiedlić, ale zawsze w miejscach z lukami w drzewostanie, blisko bagien, torfowisk albo śródleśnych osad. Lubi klimat górski i wyżynny: wysokie i wyraźnie sezonowe opady, średnie roczne temperatury poniżej ośmiu stopni. Unika płaskich, wylesionych regionów zdominowanych przez intensywne rolnictwo.
Ile ich jest
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 118 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 103 000 do 136 000. Gatunek stwierdzono na 11,3 % powierzchni kraju.
Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.
Jak mu się wiedzie
Monitoring w latach 2000–2010 zanotował spadek liczebności o 58,7 %, co Atlas klasyfikuje jako trend gwałtowny spadek. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 1,7 % w górę, czyli stabilny.
W Polsce gniazduje 3,8 % unijnej populacji tego gatunku.
Czy budka pomaga temu gatunkowi
Atlas wskazuje, że kurczy się powierzchnia siedlisk optymalnych dla tego gatunku: starych, wielopiętrowych lasów liściastych obfitujących w dziuple i z dobrze rozwiniętym podszytem. Podszyt ma dla sikory ubogiej znaczenie zasadnicze, a wypada — wycinany w zabiegach pielęgnacyjnych albo zacieniany przez zwierające się korony. Sama budka tego nie odwróci: bez podszytu miejsce pozostanie dla niej niedobre, choćby wisiała na nim skrzynka.
Częste pytania
Jaka budka dla tego gatunku?
Budka typu A — otwór wlotowy o średnicy 33 mm. Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.
Na jakiej wysokości ją zawiesić?
Zwykle 3–4 m nad ziemią.
Ile par gniazduje w Polsce?
Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 118 000 par, w przedziale od 103 000 do 136 000.
Czy zajmie inną budkę?
Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.
Kto jeszcze zajmuje budkę typu A
Skąd to wiemy
- Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.
Ptasie Domki
Prowadzisz ewidencję budek?
Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.