Budka typu A

Sikora uboga

Gatunek zasiedla budkę typu A — otwór o średnicy 33 mm.

Sikora uboga (Poecile palustris)
Fot. Stephan Sprinz, Wikimedia Commons, licencja CC BY 4.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Poecile palustris
Nazwa angielska
Marsh Tit
Zajmuje także
A
Średnica otworu
33 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Liczebność w Polsce
118 000 par
Przedział szacunku
103 000 – 136 000
Zajętość powierzchni kraju
11,3 %
Status IUCN
najmniejszej troski (LC)
Status w Polsce
narażony (VU)
Ochrona prawna
ochrona ścisła
110 mm 240 mm 210 mm ⌀ 33 mm
Przekrój budki typu A: dno 110 mm, wysokość wnętrza 240 mm, otwór o średnicy 33 mm w odległości 210 mm od dna.

Dlaczego akurat typ A

Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Sikora uboga wybiera bardzo urozmaicony krajobraz leśny — pod względem układu płatów lasu, składu gatunkowego drzew i rzeźby terenu naraz. Najwyższe zagęszczenia osiąga w zwartych kompleksach ze sporym udziałem lasów liściastych i mieszanych. Gnieździ się też w mniejszych drzewostanach o powikłanym kształcie, zwłaszcza gdy sąsiadują z łąkami, pastwiskami i terenami podmokłymi.

Nawet w borach potrafi się osiedlić, ale zawsze w miejscach z lukami w drzewostanie, blisko bagien, torfowisk albo śródleśnych osad. Lubi klimat górski i wyżynny: wysokie i wyraźnie sezonowe opady, średnie roczne temperatury poniżej ośmiu stopni. Unika płaskich, wylesionych regionów zdominowanych przez intensywne rolnictwo.

Ile ich jest

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację tego gatunku na 118 000 par lęgowych — z przedziałem ufności od 103 000 do 136 000. Gatunek stwierdzono na 11,3 % powierzchni kraju.

Szacunek pochodzi z monitoringu prowadzonego w całej Polsce, dlatego podany jest jako przedział.

Jak mu się wiedzie

Monitoring w latach 2000–2010 zanotował spadek liczebności o 58,7 %, co Atlas klasyfikuje jako trend gwałtowny spadek. Zasięg występowania zmienił się w tym samym czasie o 1,7 % w górę, czyli stabilny.

W Polsce gniazduje 3,8 % unijnej populacji tego gatunku.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Atlas wskazuje, że kurczy się powierzchnia siedlisk optymalnych dla tego gatunku: starych, wielopiętrowych lasów liściastych obfitujących w dziuple i z dobrze rozwiniętym podszytem. Podszyt ma dla sikory ubogiej znaczenie zasadnicze, a wypada — wycinany w zabiegach pielęgnacyjnych albo zacieniany przez zwierające się korony. Sama budka tego nie odwróci: bez podszytu miejsce pozostanie dla niej niedobre, choćby wisiała na nim skrzynka.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu A — otwór wlotowy o średnicy 33 mm. Wymiarami nie różni się od A1 — różni się wyłącznie średnicą otworu.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Ile par gniazduje w Polsce?

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski szacuje krajową populację na 118 000 par, w przedziale od 103 000 do 136 000.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: A. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu A

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — liczebność krajowa, zajętość powierzchni i status ochronny (tabela zbiorcza), trendy z lat 2000–2010 i udział w populacji Unii. Opis siedliska i wniosek o sensie wieszania budki streszczają rozdziały „Rozmieszczenie w Polsce”, „Wymagania środowiskowe” i „Wnioski dla ochrony” z karty gatunku — własnymi słowami.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest