Budka typu D

Dudek

Gatunek zasiedla budkę typu D — otwór o średnicy 85 mm.

Dudek (Upupa epops)
Fot. Shantanu Kuveskar, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.

W skrócie

Nazwa łacińska
Upupa epops
Nazwa angielska
Eurasian Hoopoe
Zajmuje także
D
Średnica otworu
85 mm
Wysokość zawieszenia
3–4 m
Ochrona prawna
ochrona ścisła
A1 28 mm A 33 mm B 47 mm D 85 mm E 150 mm
Średnice otworów wlotowych w skali: A1 28 mm, A 33 mm, B 47 mm, D 85 mm, E 150 mm. Wyróżniony jest typ D. Za Mikuskiem (2012).

Dlaczego akurat typ D

W miastach i parkach wiesza się je w skupiskach, bo kawki gniazdują koloniami. W lesie — co najmniej 500 m od siebie.

Średnica otworu decyduje o bezpieczeństwie lęgu. Dziuplaki wybierają dziuple z wlotem, przez który same przeciskają się z trudem, bo większy drapieżnik już się przez niego nie mieści. Z tego samego powodu wierć otwór okrągły, a ściankę przy nim wzmocnij do czterech centymetrów listwą albo metalową płytką.

Gdzie żyje i czego potrzebuje

Dudek gnieździ się na terenach rolniczych z pastwiskami, zagajnikami i alejami drzew. Jest wędrowny — w Polsce od początku kwietnia do września — i zimuje w Afryce. Dużo czasu spędza na ziemi i do żerowania potrzebuje niskiej trawy albo nagiego podłoża, bo żywi się głównie pierścienicami i owadami.

Trzyma się na dystans od ludzi, choć niezbyt płochliwy. Gniazdo zakłada w dziupli, skrzynce lęgowej, otworze w kamiennym murze albo w fundamentach domu — czyli wszędzie tam, gdzie znajdzie ciasną, ciemną komorę.

Czy budka pomaga temu gatunkowi

Skrzynka lęgowa figuruje u dudka w jednym rzędzie z dziuplą i szczeliną w murze jako zwykłe miejsce gniazdowania, a nie ostateczność. Warunkiem jest jednak żerowisko: sama budka na terenie zarośniętym wysoką trawą nic nie da, bo dudek zbiera pokarm z niskiej darni albo z gołej ziemi.

Częste pytania

Jaka budka dla tego gatunku?

Budka typu D — otwór wlotowy o średnicy 85 mm. W miastach i parkach wiesza się je w skupiskach, bo kawki gniazdują koloniami. W lesie — co najmniej 500 m od siebie.

Na jakiej wysokości ją zawiesić?

Zwykle 3–4 m nad ziemią.

Czy zajmie inną budkę?

Źródło wymienia ten gatunek również przy typach: D. Ptaki korzystają z budek o większym otworze, ale mniejszy otwór lepiej chroni lęg przed drapieżnikami.

Kto jeszcze zajmuje budkę typu D

Skąd to wiemy

  • Mikusek R. (red.) 2012, „Budki dla ptaków”, Fundacja Wspierania Inicjatyw Ekologicznych — typy budek, średnice otworów, gatunki towarzyszące (Tab. 2 i tabela wymiarów).
  • Svensson L., Mullarney K., Zetterström D., „Ptaki Europy i obszaru śródziemnomorskiego. Przewodnik Collinsa”, MULTICO — siedlisko, terminy przylotu, pokarm i miejsce gniazda. Ten gatunek nie ma karty w Atlasie pospolitych ptaków lęgowych, bo nie obejmuje go monitoring gatunków pospolitych.

Ptasie Domki

Prowadzisz ewidencję budek?

Ptasie Domki zapisują kontrolę pod drzewem, także bez zasięgu, i składają z niej zestawienie za sezon.

Umów rozmowę Zobacz, czym to jest