Liczby

Ptaki, które znikają z kolejnych regionów Polski

Przepiórka wycofała się w dekadzie z ponad 7 % zajmowanego obszaru, gajówka z blisko 7 %. To inna miara niż liczebność: gatunek może być wciąż liczny tam, gdzie jest, i jednocześnie przestać występować w całych okolicach.

Liczebność i rozpowszechnienie spadają w różnym tempie i to nie jest szczegół techniczny. Gdy maleje sama liczebność, gatunek rzednie równomiernie. Gdy maleje rozpowszechnienie, gatunek znika z całych obszarów, a zostaje w resztkach siedliska — i to jest sytuacja znacznie trudniejsza do odwrócenia.

Poniżej gatunki, które w dekadzie 2000–2010 straciły największą część zajmowanego obszaru.

Największe spadki rozpowszechnienia

Przepiórka: -7,4 % obszaru — umiarkowany spadek
Gajówka: -6,7 % obszaru — umiarkowany spadek
Świergotek łąkowy: -6,5 % obszaru — umiarkowany spadek
Makolągwa: -5,3 % obszaru — umiarkowany spadek
Szczygieł: -4,9 % obszaru — umiarkowany spadek
Gil: -4,4 % obszaru — umiarkowany spadek
Pleszka: -3,2 % obszaru — stabilny
Pliszka żółta: -3,2 % obszaru — umiarkowany spadek
Świergotek drzewny: -3,2 % obszaru — umiarkowany spadek
Zaganiacz: -3,2 % obszaru — stabilny
Strzyżyk: -3 % obszaru — stabilny
Pełzacz leśny: -2,4 % obszaru — umiarkowany spadek
Ortolan: -2,3 % obszaru — umiarkowany spadek
Czarnogłówka: -2,2 % obszaru — umiarkowany spadek
Cierniówka: -2,1 % obszaru — stabilny
Trznadel: -1,9 % obszaru — umiarkowany spadek
Dzierlatka: -1,7 % obszaru — umiarkowany spadek
Łozówka: -1,7 % obszaru — stabilny
Mysikrólik: -1,3 % obszaru — umiarkowany spadek
Potrzos: -1,3 % obszaru — stabilny

Liczby są tu z pozoru niewielkie — kilka procent obszaru w dziesięć lat. Warto je jednak przeliczyć: 7 % powierzchni Polski to ponad dwadzieścia tysięcy kilometrów kwadratowych, czyli obszar większy od województwa opolskiego, z którego gatunek zniknął.

Zestawienie tej tabeli z rankingiem spadków liczebności bywa pouczające. Czajka traci 41 % liczebności, a rozpowszechnienia praktycznie nie — jest wszędzie tam, gdzie była, tylko jest jej mniej. U przepiórki i gajówki dzieje się obie rzeczy naraz i to jest gorszy scenariusz.

Częste pytania

Czym dokładnie jest rozpowszechnienie?

Udziałem powierzchni próbnych, na których gatunek stwierdzono, w liczbie wszystkich skontrolowanych. Jeśli w roku 2000 ptaka notowano na połowie powierzchni, a w 2010 na 45 %, rozpowszechnienie spadło o 10 % wartości wyjściowej.

Dlaczego przy niektórych gatunkach ocena brzmi „stabilny” mimo ujemnej liczby?

Bo ocena słowna uwzględnia niepewność. Spadek o trzy procent przy dużych wahaniach między latami nie jest różnicą, na której da się cokolwiek oprzeć.

Opisy gatunków z tego zestawienia

Coturnix coturnix

Sylvia borin

Anthus pratensis

Carduelis cannabina

Carduelis carduelis

Pyrrhula pyrrhula

Phoenicurus phoenicurus

Motacilla flava

Anthus trivialis

Hippolais icterina

Troglodytes troglodytes

Pełzacz leśny

Certhia familiaris

Skąd to wiemy

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — tabela zbiorcza (liczebność krajowa, zajętość powierzchni, status) oraz karty gatunków (udział w populacji UE, trendy 2000–2010).
Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych, prowadzony przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wraz ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN — źródło danych, na których opiera się atlas.

Ptasie Domki

Skąd te liczby

Każdy gatunek z tabeli ma u nas stronę z liczebnością krajową, przedziałem szacunku i trendem — razem z podaniem rozdziału atlasu.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek