Liczby

Gdy liczebność rośnie, a zasięg stoi w miejscu

Pleszka zyskała w dekadzie 96 % liczebności i straciła 3 % obszaru. Zniczek 77 % liczebności przy zasięgu bez zmian. To nie jest sprzeczność w danych, tylko dwa różne sposoby, na jakie gatunkowi może się polepszyć.

Atlas podaje przy każdym gatunku dwa trendy i najciekawsze bywa nie to, w którą stronę idą, tylko to, że idą w różnym tempie. Wzrost liczebności bez wzrostu zasięgu znaczy zagęszczanie: więcej par tam, gdzie gatunek już był. Wzrost obu naraz znaczy ekspansję.

Poniżej gatunki o największej różnicy między tempem jednego a drugiego. Trzecia kolumna zestawia obie liczby, bo dopiero razem coś mówią.

Największe rozjazdy między liczebnością a zasięgiem

Pleszka: liczebność +96,2 %, zasięg -3,2 %
Zniczek: liczebność +77,4 %, zasięg -1 %
Kląskawka: liczebność +96,9 %, zasięg +1,1 %
Sikora uboga: liczebność -58,7 %, zasięg +1,7 %
Pliszka górska: liczebność -58,2 %, zasięg +0,6 %
Paszkot: liczebność +131,8 %, zasięg +7,2 %
Dzwoniec: liczebność +19,3 %, zasięg +7,8 %
Pełzacz leśny: liczebność +32,3 %, zasięg -2,4 %
Pliszka siwa: liczebność +33,6 %, zasięg +8,8 %
Sójka: liczebność +22,4 %, zasięg +7,2 %
Mazurek: liczebność -7,5 %, zasięg +4,2 %
Oknówka: liczebność -18,4 %, zasięg +3 %
Sosnówka: liczebność +37,4 %, zasięg -1 %
Kopciuszek: liczebność +35,8 %, zasięg +8,3 %
Sroka: liczebność +18,8 %, zasięg +6,4 %
Kwiczoł: liczebność -10,5 %, zasięg +3,4 %
Gajówka: liczebność -22,8 %, zasięg -6,7 %
Czubatka: liczebność +33,6 %, zasięg -0,8 %
Błotniak stawowy: liczebność +7,1 %, zasięg +4,7 %
Czajka: liczebność -41,4 %, zasięg -0,3 %

Zagęszczanie bez poszerzania zasięgu bywa mniej bezpieczne, niż wygląda. Gatunek, który przybywa wyłącznie w tych samych miejscach, jest tak samo wrażliwy na ich utratę jak wcześniej — zmieniła się liczba par, nie liczba miejsc, w których ma dokąd uciec.

Odwrotna sytuacja też się zdarza i wygląda groźnie: sikora uboga straciła w dekadzie prawie 59 % liczebności przy rozpowszechnieniu praktycznie bez zmian. Jest wszędzie tam, gdzie była, tylko po jednej parze zamiast dwóch.

Częste pytania

Dlaczego liczby są w innej skali?

Bo mierzą co innego. Zmiana liczebności o sto procent w dekadzie jest zwyczajna, zmiana zasięgu o dziesięć — duża. Zestawiając je, dzielimy trend liczebności przez dziesięć, żeby ranking nie sprowadził się do samej liczebności.

Opisy gatunków z tego zestawienia

Pleszka

Phoenicurus phoenicurus

Regulus ignicapilla

Saxicola rubicola

Poecile palustris

Motacilla cinerea

Turdus viscivorus

Chloris chloris

Certhia familiaris

Motacilla alba

Garrulus glandarius

Passer montanus

Delichon urbicum

Skąd to wiemy

Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — tabela zbiorcza (liczebność krajowa, zajętość powierzchni, status) oraz karty gatunków (udział w populacji UE, trendy 2000–2010).
Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych, prowadzony przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wraz ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN — źródło danych, na których opiera się atlas.

Ptasie Domki

Skąd te liczby

Każdy gatunek z tabeli ma u nas stronę z liczebnością krajową, przedziałem szacunku i trendem — razem z podaniem rozdziału atlasu.

Gatunki w budkach Ptaki spoza budek