Liczby
Ptaki najtrudniejsze do spotkania
Błotniaka łąkowego stwierdzono na 1,5 % badanych powierzchni, pliszkę górską na 1,8 %, dzierlatkę na 2,9 %. Jerzyk — ptak, którego zna każdy mieszkaniec miasta — wypada na 3,3 %, bo monitoring liczy na losowych kilometrach kwadratowych, a nie tam, gdzie mieszkają ludzie.
Zajętość powierzchni mówi, na jakiej części kraju gatunek w ogóle stwierdzono. Dolny kraniec tej listy to ptaki, na które trzeba trafić — albo dlatego, że jest ich mało, albo dlatego, że siedzą w jednym typie środowiska.
Poniżej dwadzieścia gatunków z najmniejszą zajętością. Warto czytać tę tabelę razem z liczebnością: to dwie różne przyczyny tej samej rzadkości.
Najmniejsza zajętość powierzchni kraju
- Błotniak łąkowy
- 1,5 % powierzchni — 3190 par
- Pliszka górska
- 1,8 % powierzchni — 18 tys. par
- Dzierlatka
- 2,9 % powierzchni — 34 tys. par
- Jerzyk
- 3,3 % powierzchni — 99 tys. par
- Zniczek
- 5,6 % powierzchni — 176 tys. par
- Gil
- 6,5 % powierzchni — 63 tys. par
- Raniuszek
- 6,8 % powierzchni — 99 tys. par
- Pustułka
- 7,1 % powierzchni — 5280 par
- Strumieniówka
- 7,1 % powierzchni — 46 tys. par
- Błotniak stawowy
- 8,1 % powierzchni — 5750 par
- Kląskawka
- 10,2 % powierzchni — 128 tys. par
- Sikora uboga
- 11,3 % powierzchni — 118 tys. par
- Srokosz
- 11,3 % powierzchni — 46 tys. par
- Muchołówka żałobna
- 11,7 % powierzchni — 106 tys. par
- Kawka
- 11,8 % powierzchni — 239 tys. par
- Pokrzywnica
- 11,9 % powierzchni — 85 tys. par
- Świerszczak
- 12,5 % powierzchni — 142 tys. par
- Słowik rdzawy
- 13,1 % powierzchni — 102 tys. par
- Kuropatwa
- 14 % powierzchni — 184 tys. par
- Pełzacz leśny
- 14,4 % powierzchni — 146 tys. par
Jerzyk na tej liście jest najlepszym przykładem tego, czego zajętość nie mierzy. Gniazduje w miastach, a losowa powierzchnia próbna wypada najczęściej na polu albo w lesie — więc gatunek widywany przez miliony ludzi ma zajętość niższą niż ptaki, których nikt nie zna z nazwy.
Odwrotny przypadek to pliszka górska: naprawdę rzadka, bo związana z jednym typem miejsca — z brzegami szybkich, kamienistych potoków. Zajętość 1,8 % opisuje tu rzeczywistość, a nie metodę.
Częste pytania
Rzadki znaczy zagrożony?
Nie. Zajętość mówi o rozmieszczeniu, nie o kierunku zmian. Gatunek związany z wąskim siedliskiem może być stabilny od dziesięcioleci, a gatunek obecny wszędzie może ubywać w tempie kwalifikującym go jako narażony.
Opisy gatunków z tego zestawienia
Motacilla cinerea
DzierlatkaGalerida cristata
JerzykApus apus
ZniczekRegulus ignicapilla
GilPyrrhula pyrrhula
RaniuszekAegithalos caudatus
PustułkaFalco tinnunculus
StrumieniówkaLocustella fluviatilis
Błotniak stawowyCircus aeruginosus
KląskawkaSaxicola rubicola
Sikora ubogaPoecile palustris
SrokoszLanius excubitor
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — tabela zbiorcza (liczebność krajowa, zajętość powierzchni, status) oraz karty gatunków (udział w populacji UE, trendy 2000–2010).
- Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych, prowadzony przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wraz ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN — źródło danych, na których opiera się atlas.
Ptasie Domki
Skąd te liczby
Każdy gatunek z tabeli ma u nas stronę z liczebnością krajową, przedziałem szacunku i trendem — razem z podaniem rozdziału atlasu.